پایان نامه ها

پایان نامه با واژه های کلیدی فتح الله گولن، حزب عدالت و توسعه، کثرت گرایی، خاورمیانه

عمران، ۱۰۶، ۱۲۴، ۱۵۱، و ۱۶۰ سوره شعرا، ۲۵ سوره حدید، و ۸۸ سوره هود همگی هدف از بعثت انبیاء آن هم در باره جامعه بشری را تبیین کرده اند.
_ آیات ستایش گر حکومتهای صالح و عدالت گستر و محرومیّت زدا:
خداوند در قرآن مجید حکومتهای صالح و ستیزنده با ستم و تباهی و ستمکاری را به بهترین وجه می ستاید. و ستایش قرآن, یعنی پذیرش, آن هم در مرتبه و سطح بسیار بالا و والا و این ستایش ها پیام دارند که هان ای مسلمانان به حکومت شایستگان تن در دهید و یا خود حکومت صالحان و
شایستگان را بنا نهید.
خداوند درباره مؤمنانی که مورد ستم واقع شده اند می فرماید:
الذین ان مکنا هم فی الارض اقاموا الصلوه وآتوا الزکاه وامروا بالمعروف و نهوا عن المنکر (حج: ۴۱)، آنان کسانی هستند که اگر در زمین به آنان توان و امکان دهیم, نماز به پا می دارند, زکات می دهند, به نیکی ها دستور می دهند و از بدی ها باز می دارند.
در آیات دیگر, از حکومت طالوت (آیات ۲۴۶ الی ۲۵۱ سوره بقره), سلیمان (آیه۲۵ سوره ص) و داود (آیه ۲۰ سوره ص) ستایش شده است. در پاره ای از آیات قرآن، حکومت به عنوان یکی از نعمت های الهی (آیه ۲۰ سوره مائده) شمرده شده است.
_ آیاتی که مردمان را به جهاد با کافران و منافقان, مشرکان فرا می خوانند, از جمله:
وجاهدوا باموالکم و انفسکم فی سبیل الله (توبه: ۴۱).
یا ایها النّبی جاهد الکفّار والمنافقین واغلظ علیهم (تحریم: ۹).
فقاتلوا ائمه الکفر انهم لا ایمان لهم (توبه: ۱۲).
واعدوا لهم ما استطعتم من قوه و من رباط الخیل ترهبون به عدواللّه وعدوّکم (انفال: ۶۰).
بی گمان عمل به دستورهای یاد شده واجب است و اجرا و انجام این تکلیف ها، بدون حکومت ممکن نیست. از این آیات استفاده می شود که آموزه های قرآنی، تنها عبادات و احکام فردی را در بر نمی گیرند, بلکه احکام اجتماعی را نیز در بر می گیرند.
ب_ عمل گرایی
گولن با استناد به حدیث شریف: “بهترین شما کسی است که بیشتر به مردم سود برساند” می گوید: می خواهم کسی باشم که برای منفعت مردم تلاش می کند. در این میان تأکید وی بر تجربه انبیاء و اندیشمندان بزرگ اسلامی است. او می گوید: قرآن، ابراهیم پیامبر را یک امت معرفی می کند؛ زیرا ابراهیم تمام تلاش خود را برای نجات مردم و انسانیت به کار گرفت. او برای این هدف حاضر شد به میان آتش برود (نوروزی فیروز، ۱۳۹۱: ۶۷).
مواضع گولن به اسلام گرایان کمک کرده است که آزادانه دست به انتخاب های جدید در حوزه عمل بزنند بدون اینکه با محدودیت های اخلاقی و شرعی مواجه شوند (نصر، ۱۳۸۶: ۶۶).
او با استفاده از مفهوم خدمت به خلق عبادت است، در صدد ترویج اسلام اجتماعی می باشد. در نگاه وی پایانی برای خدماتی که به منظور ساختن یک جامعه آرام و صلح آمیز انجام میگیرد متصور نیست. در نگاه گولن خدمت کردن به جامعه ای که شخص در آن زندگی می کند مهم ترین راه جلب رضایت خداوند و دستیابی به بهشت ابدی است (ارس؛ کاها، ۱۳۸۱: ۷۷). به همین دلیل عرصه اقتصاد و فرهنگ از جمله عرصه هایی است که گولن و جنبش وی به شدت در آن فعال می باشند (نوروزی فیروز، ۱۳۹۱: ۶۸).
ج_ توجه به اندیشه های لیبرالیستی با رویکرد اسلامی
اسلام گرایان میانه رو، به ویژه فتح الله گولن، بر این امر تأکید دارند که می توان به اندیشه های لیبرالیستی معتقد و پایبند بود بدون اینکه اسلام و احکام آن قربانی شوند؛ این رویکرد مقتضای
زمان امروز است (ارس؛ کاها، ۱۳۸۱: ۵۹). از جمله این اندیشه ها می توان به کثرت گرایی و تساهل و تسامح اشاره کرد که از اندیشه های سعید نورسی سرچشمه می گیرد. وی، با اتکا به این اندیشه، از گفت و گوی بین الادیانی۱ میان اسلام و مسیحیت حمایت می کرد و می کوشید میان مسیحیت غرب و اسلام الفت ایجاد کند و همچنین، در درون اردوگاه جهان اسلام اندیشه تقریب را به شدت پیگیری می کرد.
فتح الله گولن نیز قائل به تسامح و تساهل است، با این تفاوت که حیطه و دامنه گسترده تری برای آن در نظر می گیرد. او، بر خلاف سعید نورسی، قائل به گفت و گوی بین الایمانی۲ است (گوزآیدین، ۲۰۰۹: ۱۲۲۳). زیرا سکولاریست ها و غیرمسلمانان را نیز شامل می شود، در حالی که تساهل و تسامح نورسی ناظر بر همزیستی مسالمت آمیز میان ادیان و مذاهب مختلف اسلامی بود. گولن این رهیافت را راهی برای احیای کثرت گرایی فرهنگی امپراتوری عثمانی، تأمین ثبات ترکیه و جلوگیری از بروز کشمکش هایی از نوع منازعه اهل سنت و علویان می داند. وی می گوید: “اگر بتوانیم همدیگر رابا سعه صدرتحمل کنیم، در کشور اعتماد، صلح و آرامش حاکم خواهد شد” (ارس؛ کاها، ۱۳۸۱: ۶۵_۶۴).
گفتن این نکته ضروری است که اگر چه مباحث مربوط به مداراگری گولن مشابه مباحث لیبرالیستی است، عقاید وی ریشه در سنت دیرینه صوفی گری موجود در ترکیه دارد (همان: ۷۹) زیرا
____________________
۱_ Interreligion
2_ Interfaith
اسلام در ترکیه به شدت تحت تأثیر قرائت صوفیانه از اسلام است، چنان که اسلام ترکیه را “اسلام صوفی” می نامند (اطهری، ۱۳۹۰: ۴۴) و دلیل گرایش بسیار اسلام در ترکیه به عزلت گزینی نیز همین است. در این چهارچوب، قرائت سعید نورسی، فتح الله گولن، نجم الدین اربکان و حتی نقشبندی ها و قادری ها نقشی بسیار اساسی در تحولات اسلامی ترکیه ایفا کرده و موجب شده است صوفی گری از عزلت نشینی خارج شود و به عرصه تغییر اجتماع روی آورد (نصر، ۱۳۸۶: ۶۶). سنت صوفیانه بر فلسفه ای مبتنی است که در آن باید تمامی مخلوقات را، به منزله مظهر و تجلی فیزیکی خداوند و برخوردار از عشق خالق،
دوست داشت. در این نظام جایی برای دشمنان یا “دیگران” نیست (ارس؛ کاها، ۱۳۸۱: ۶۰).
گولن در باب حقوق زنان نیز بر این باور است که حجاب از مسائل فرعی اسلامی است و هیچ کس نباید پیشرفت زنان را، به بهانه لباسی که می پوشند، مانع شود. بر این اساس، زنان می توانند پست های مدیریتی بر عهده گیرند. هم چنین، هیچ کس نباید دیگری را، به سبب پیروی از مذهبی خاص، لعن و نفرین یا شخصی را، به سبب الحاد، تحقیر و سرزنش کند و هیچ کس نباید به دلیل نوع لباس یا اندیشه اش مورد انتقاد قرار گیرد. او اعتقاد به گفت و گوی بین المذاهب و بین الادیانی را به سطح گفت و گوی بین الایمانی ارتقا داده و تاکنون در عمل نیز به این عقیده پایبند بوده است (همان: ۶۴). در این خصوص باید گفت اندیشه اسلام گرایان، اگرچه می تواند مدافع حقوق زنان در برابر لائیک ها باشد و حقوقی همچون آزادی حجاب را برای آن ها به رسمیت بشناسد، مشخصاً تمایزی با اندیشه های لیبرالیستی ندارد. در حقیقت، اندیشه های اسلام گرایان در باب زنان به صراحت تکالیف اجتماعی اسلام را برای زنان بیان نمی کند و، از این رو، ممکن است سبب ظلم به زنان با نام آزادی شود، اتفاقی که مشابه آن در غرب روی داده است (شیرودی؛ نوروزی فیروز، ۱۳۹۲: ۱۰۷).
در خصوص تساهل و تسامحی که در ترکیه امروز در جریان است نیز باید گفت این مقوله شعار بسیار زیبایی است که عمل کردن به آن بسیار مشکل است زیرا در ترکیه امروز شیعیان، کردها و بسیاری از علویان از آزادی های لازم محروم اند؛ از یک سو، لائیک ها مانع بسیاری از گروه ها می شوند و، از سوی دیگر، خود اسلام گرایان میانه رو نمی توانند بسیاری از اندیشه ها را بپذیرند، چنان که با اسلام گرایان سیاسی اربکانی مخالف می کنند و، با وجود گفت و گو با ادیان دیگر، گفت و گوی درون گفتمانی را هنوز به رسمیت نشناخته اند (همان: ۱۰۷).
در مجموع، می توان گفت اسلام گرایان میانه رو، به ویژه گولن، می کوشند اندیشه های لیبرالیستی را با مبانی اسلامی هماهنگ و آن را وارد بافت اجتماعی کنند.

مطلب مشابه :  پایان نامه رایگان با موضوعسطح معنادار، متغیرهای رشدی، قضاوت اخلاقی

فصل سوم:
مروری بر سیاست های رجب طیب اردوغان

۳ _۱ _مقدمه
اسلام گرایان ترکیه، حزب عدالت و توسعه را از لایه مدرن حزب منحل شده رفاه تأسیس کردند. پس از وقوع کودتای سفید علیه اربکان و انحلال حزب رفاه به رهبری وی از سوی دادگاه قانون اساسی، اربکان مجبور به استعفا شد. رویدادهای پس از آن منجر به زندانی شدن اربکان و رجب طیب اردوغان شد. ولی اردوغان پس از مدتی از زندان آزاد شد و فعالیت سیاسی خود را از سر گرفت. پس از انحلال حزب رفاه به رهبری اربکان، حزب فضیلت به رهبری رجایی کوتان جانشین آن شد. ولی این حزب هم به دلیل نداشتن تحمل آن از سوی نظامیان، توسط دادگاه قانون اساسی منحل شد. نبود استحکام درونی و رهبری کاریزماتیک موجب شد درگیری و اختلاف درون این حزب شروع شود. درگیری در میان محافظه کاران حزب به رهبری رجایی کوتان و اصلاح طلبان به رهبری عبدالله گل، بر سر درک اسلام و تفسیر آن در مسائل روزمره شدت گرفت؛ تا جایی که رجایی کوتان پس از انحلال حزب فضیلت، حزب سعادت را با گرایش های اسلامی محافظه کارانه تأسیس کرد. اصلاح طلبان و نوگرایان آن نیز، حزب عدالت و توسعه را به رهبری اردوغان و عبدالله گل تأسیس کردند (گارس۱، ۲۰۰۷: ۵). مهم ترین راهبردهای حزب عدالت و توسعه عبارت است از:
_ اصلاحات آموزش و پرورش
_ همکاری های اقتصادی با دیگر کشورها
____________________
۱_ Jones Gareth
_ تشویق سرمایه گذاری
_ ارتقای مردم سالاری و حقوق بشر (آمر۱، ۲۰۰۸: ۱).
حزب عدالت و توسعه توانست با به کار گرفتن دیدگاه های معتدل و غیرایدئولوژیک ۲/۳۴ درصد آرا را کسب کند و بدون نیاز به ائتلاف با سایر احزاب، موفق به تشکیل دولت شد. از هنگامی که این حزب قدرت را به دست گرفت تاکنون هیچ گاه در پی تشکیل حکومت اسلامی نبوده است. می توان گفت آن ها غیر دینی هستند تا اسلام گرا، چون مذهب را منحصر به امور فردی و شخصی کرده اند و در پی پیاده کردن احکام اسلامی در جامعه نیستند (حسینی و دیگران، ۱۳۹۱: ۲۳).

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه درموردفرزندخوانده، قانون مدنی، فرزندپذیر، دادگاه صالح

۳ _۲ _سیاست اقتصادی اردوغان
در دهه گذشته سطح مراودات اقتصادی ترک ها با جهان خارج در حوزه های مختلف تجارت و سرمایه گذاری به شدت افزایش یافته است. برای مثال، طی سال های اخیر مقاصد خطوط هوایی ترکیه از حدود ۷۰ نقطه به نزدیک ۱۳۰ نقطه در ۸۰ کشور افزایش یافته که با ریشه یابی قضیه متوجه می شویم که تقاضای تجار ترک از مهم ترین عوامل بروز این فرایند می باشد. در گذشته ترک ها به مناطق غیر اروپایی توجه کمتری داشتند. اما در دهه اخیر گرایش فزاینده ای برای تعامل با آن ها شکل گرفته است. حجم کل تجارت خارجی ترکیه از حدود ۷۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۱ به ۳۳۳
____________________
۱_ Hamzawy Amr
میلیارد دلار در سال ۲۰۰۸ رسید (بیش از ۴/۵ برابر) که از این رقم سهم آسیا و خاورمیانه از ۱۸/۷ میلیارد دلار به رقم ۱۳۱ میلیارد دلار (بیش از ۷ برابر) تغییر کرده است. بین سال های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۰ در حالی که درصد سهم اتحادیه اروپا در تجارت خارجی ترکیه از ۵۳/۶ به ۴۱/۶ کاهش یافت، سهم آسیا و خاورمیانه به ترتیب از ۱۸/۸ و ۸/۵ به ۲۹/۳ و ۱۲/۹ درصد افزایش یافت. در مورد تغییرات در میزان سرمایه گذاری خارجی ترک ها در جهان خارج نیز روند مشابهی وجود داشته است. چنین پیشرفت هایی در مورد مناطق دیگر مثل آفریقا نیز وجود دارد (قنبرلو، ۹۲: ۸۹).
افکار عمومی کشورهای منط
قه شاهد بود که به تبع سیاست های دولت عدالت و توسعه، در یک فاصله ۶ ساله یعنی سال های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۸ تولید ناخالص ملی ترکیه از ۳۰۰ میلیارد دلار به رقم ۷۵۰ میلیارد دلار و همچنین متوسط سرانه سالانه ترک ها از ۳/۳۰۰ دلار به بیش از ۱۰/۱۰۰۰ افزایش یافت. در نتیجه، از زمان تشکیل جمهوری ترکیه برای نخستین بار اقتصاد ترکیه به رتبه شانزدهم در جهان و ششم در اروپا رسید (نفا۱، ۲۰۰۱: ۳۹).
حزب اسلام گرای عدالت و توسعه به جای آن که با روش های رادیکال نفوذ و دخالت غرب را در منطقه به چالش بکشد، روی پتانسیل های خویش تمرکز کرد و توانست از موانعی که حتی غربی ها نیز در عبور از آن ها مشکل داشتند، به راحتی عبور کند. این دستاورد ها که با

دیدگاهتان را بنویسید