تحقیق رایگان با موضوع امام حسین، نشانه شناسی، جنوب ایران، پایان نامه

دانلود پایان نامه

دوره را مورد بحث قرار داده اند.
اولین سال حکومت سلسله شیعی صفوی همزمان است با به تألیف مهم ترین کتاب در باب مصائب و مرگ امام حسین (ع) ، « روضه الشهدا» یا بهشت شهیدان ،که در سال ۱۵۰۱ توسط حسین واعظ کاشفی نوشته شده است. این اثر شرحی است زنده از شهادت امام حسین در واقعه کربلا و نیز مصائب دیگر شهدای کربلا که از این متن سبک تازه ای از سنت، بنام « روضه خوانی» پدید آمد.بعد از آن این سبک به منزله رشته ای شد که به توسط آن اشعار غنایی و متون نمایش های تعزیه بهم بافته شدند. همچنین در این زمان باید به مرثیه های ادبی محتشم کاشانی، «دوازده بند» اشاره کرد.
در نیمه دوم دوران صفوی ، از نظر اوصاف مراسم یاد کرد شهادت امام حسین ( ع)، توسط خارجیان و غربی ها بسیار غنی نوشته شده است. ژان باتیسته تاورنیه این آیین ها را از نزدیک مشاهده کرد. سرژان شاردن در اثر خود، « سیاحت نامه شوالیه شاردن در ایران و هند شرقی از راه دریای سیاهو کولخیس» ( لندن ، ۱۶۸۶ ؛ ۱۰ جلد، پاریس ۱۸۱۱ ) شرح بسیار مفصلی از محرم در سال ۱۶۷۴ ارائه می کند.
آخرین گزارش مهم از برگزاری مراسم محرم در عهد صفویه نوشته یک هلندی است بنام کورنی یل لابرون در سال ۱۷۰۴ ، که گواه عظمت این مراسم می‌باشد.
باید به توضیح مهم دیگری از مراسم مذهبی محرم، پس از عهد صفوی اشاره کرد که توسط سالامون وان گخ نوشته شده نام این کتاب تاریخ و جغرافی امروز می‌باشد که در سال ۱۷۳۹ نگارش شده است .
پرویز ممنون که کتاب تعزیه نمایش شیعی- ایرانی را در سال ۱۹۶۷ در وین اتریش مورد نگارش قرار داده است به سالامون و وان گخ اشاره کرده است.
ساموئل هملین، که در سالهای ۷۲- ۱۷۷۰ از جنوب ایران دیدار کرد، دیگر نویسنده مهم مراسم محرم بود. وی در کتاب خود به نام «سفر از میان روسیه … و ایران در سال ۱۷۷۲و ۱۷۷۱،۱۷۷۰ » به آئین تعزیه و تکیه محل بازی تعزیه پرداخته است.( سنپترزبورک- ۱۷۷۴)
ویلیام فرانکلین در « مشاهدات سفر بنگال به ایران در خلال سالهای ۱۷۸۷-۱۷۸۶» ( لندن، ۱۷۹۰) ، چگونگی تبدیل فریضه آیینی به نمایش آیینی در مراسم محرم را گزارش کرده است. چاپ اول کتاب فرانکلین در ۱۷۸۸ در کلکته انتشار یافت.پس از آن در ۱۷۹۰ در لندن و در پی آن به سال ۱۷۹۸ در پاریس تحت عنوان « سفر از بنگال تا شیراز» چاپ شد.بیست و پنج سال پس از کتاب فرانکلین ،جیمز موریه بازآفرینی سراسر نمایشی شهادت امام حسین(ع) را در دوره قاجار در تهران دید، که در « سفر از ایران ، ارمنستان و آسیای صغیر تا قسطنطنیه در سالهای ۱۸۰۸ و ۱۸۰۹ » (لندن، ۱۸۱۲ ) گزارش می دهد.
الکساندر خوچکو، پژوهشگر و نویسنده کتابهایی درباره اشعار و آداب و سنن ایران زمین، در مدت اقامتش در ایران در اثری به نام «کاتالوگ های نسخه‌های فارسی» روند ادبی سریع مجالس تعزیه را ثبت می‌کند.دو مجلس « پیامبر خدا» و « وفات پیغمبر» را همچنین خوچکو ویرایش فارسی نمود و در ۱۸۵۲ با نام« جنگ شهادت» منتشر ساخت.
ایلیا نیکولایویچ برزین پژوهشگر و محقق دیگری مانند خوچکو ، در مطالعات خاور نزدیک دارای اطلاعات مبثوتی است. او چند کتاب درباره زبان عربی،« دستور زبان فارسی» ( به روسی- م) . متون تاریخی ایران نیز نگارش کرده بود. گزارش ثبت شده او از تعزیه در سال ۱۸۵۲ مطلب مفصلی را از آنچه که پیش از شروع اجرای تعزیه در « تکیه» اتفاق می افتد به خواننده نشان می‌دهد.در نیمه سده نوزدهم باید به اشارات ارزشمند لیدی شیل در مورد نمایش تعزیه دقت نمود. خاطرات لیدی شل در سال ۱۳۶۲ توسط نشر نو به فارسی ترجمه گردید.
سرکنت دو گوبینو هنرشناس مشهور اروپا که مدت زمانی را در ایران زندگی نمود از تعزیه به عنوان یکی از مهمترین وقایع در ایران یاد می کند. کتاب او « ادیان و عقاید فلسفی در آسیای مرکزی» ( پاریس ، ۱۸۶۵) تاثیر فراوانی بر پژوهشگران و محققان تعزیه داشته است.
کلنل سرلوئیس پلی از ۱۸۶۲ به مدت یازده سال را در جنوب ایران زندگی کرد. پلی علاقمند به نمایش های محرم بود و اثری دو جلدی در این باره بنام « شبیه خوانی حسن و حسین(ع) » نوشت ( لندن، ۱۷۸۹).
نخستین آمریکایی که اولین مطلب را درباره آیین ایرانی نوشت ساموئل گرین ویلر بنجمین، سفیر دولت آمریکا در ایران ، بود.توضیحات جامع او از نمایش تعزیه در کتابش « ایران و ایرانیان» (لندن، ۱۸۸۶ ) برای مطالعه و بررسی این نمایش از اهمیت فراوان برخوردار است.
در ادامه تحقیقات پژوهشگران و محققانی چون خوچکو ، برزین و پلی در زمینه تعزیه، ویلهلم لتین پانزده مجلس این نمایش آیینی را جمع آوری و تحت عنوان، « نمایش در ایران» منتشر کرد. که اهمیت این کتاب بسیار روشن است.
در دوران پس از جنگ جهانی دوم، به مطالعه و بررسی نمایش تعزیه توجه فراوان شده است. در سال ۱۹۵۰ هنری ماسه، خاورشناسی مشهور فرانسوی ترجمه ای ناتمام از کتاب « شهادت قاسم» از خوچکو را بصورت گلچین ارائه نمود. در میان سال های ۱۹۵۵-۱۹۵۰ ، انریکو چرولی، سفیر ایتالیا در ایران تعداد غیر قابل باور ۱۰۵۵ مجلس تعزیه را از مناطق مختلف ایران جمع آوری و به کتابخانه واتیکان در رم اهدا نمود. این مهم ترین مجموعه مجالس تعزیه تا این تاریخ می‌باشد.
تعزیه ، موضوع رساله دکترای فلسفه و پایان نامه های استادان هنر نیز بوده است. در ۱۹۵۲ مهدی فروغ برای رساله دکترای خود در دانشگاه کلمبیا «بررسی تطبیقی قربانی کردن حضرت ابراهیم در شبیه خوانی های ایران و نمایش های مذهبی غربی» را ارائه داد که بعدها از سوی وزارت فرهنگ و هنر در تهران چاپ شد. در ۱۹۵۹ ؛ عباس بنی صدر رساله دکترای خود را تحت عنوان « تعزیه» به دانشگاه ادبیات دانشگاه پاریس ارائه داد در ۱۹۶۶ هیلدگار مولر، در دانشگاه آلبرت لودویگز فرایبورک رساله دکترای خود را تحت عنوان تحقیق درباره نمایش ایرانی نوشت ( تاریح انتشار ۱۹۶۶). در ۱۹۷۷ دو محقق ایرانی رساله های دکترای خود را در زمینه تعزیه ارائه نمودند. پرویز ممنون از دانشگاه وین با عنوان «تعزیه نمایش شیعی- ایرانی» و داود منشی زاده با نام «تعزیه نمایش ایرانی» از دانشگاه اوپسالا این محققان بودند. کتاب ممنون درباره سیر تاریخی تعزیه و شیوه اجرا و بازی آن و پژوهش منشی زاده شامل توصیف مراسم محرم می‌باشد . در سال ۱۹۶۷ پیتر چلکووسکی رساله دکترای خود در دانشگاه تهران تحت عنوان « ادب عوام و تعزیه ایرانی» نوشت. همچنین در ۱۹۷۵ ژان کالمار دکترای فلسفه خود را از دانشگاه پاریس تحت عنوان «فرهنگ سوگواری امام حسین در ایران ماقبل صفوی» نوشت.
آثار محققان ادب ایران را باید با کتاب در خور توجه بهرام بیضایی، « نمایش در ایران» ( تهران ، ۱۳۴۴/۶۶-۱۹۶۵ ) شروع نمود. بیضایی، نمایشنامه نویس، کارگردان فیلم و منقد هنر است.
دومین کتاب جامع در این زمینه تعزیه از صادق همایونی است با عنوان «تعزیه و تعزیه خوانی» ( از انتشارات سازمان جشن هنر، تهران ۱۳۵۴/ ۷۶-۱۹۷۵) . همایونی نویسنده ای است که تالیفات در خور توجهی درباره تحولات وسیر پیشرفت نمایش تعزیه در ایران را دارد.
پتر چلکووسکی گردآورنده «تعزیه هنر بومی پیشرو ایران ۱۳۶۷ نشر علمی و فرهنگی» مجموعه مقالاتی را از محققان و نویسندگان مختلف در مورد آیین تعزیه ارائه می کند. جمشید ملک پور در کتاب «سیر تحول مضامین در شبیه خوانی ۱۳۶۶ نشر جهاد دانشگاهی» به منابع دینی و ادبی و نمایشی شبیه خوانی می پردازد. دکتر ابوالقاسم جنتی عطایی در کتاب «بنیاد نمایش در ایران ۱۳۳۳ نشر صفی علیشاه» به منبع و منشأ تمدن و هنر ایرانی پرداخته و اشکال نمایش را در ایران بررسی می‌کند.
لاله تقیان در اثر «تعزیه و تئاتر در ایرن ۱۳۷۴ نشر مرکز» به تاریخ تعزیه خوانی و اصطلاحات نمایش رو حوضی پرداخته و گوشه‌هایی از تاریخ تئاتر در ایران را نقد و بررسی می‌کند. استاد نمایش‌های آیینی جابر عناصری در اثر «نمایش و نیایش در ایران ۱۳۶۶ نشر جهاد دانشگاهی» به متدلوژی نمایش‌های سنتی در ایران پرداخته از سیاوشان تا امروز را مورد مطالعه قرار می‌دهد.
عنایت الله شهیدی در کتاب «تعزیه و تعزیه خوانی از آغاز تا پایان دوره قاجار در تهران ۱۳۸۰ نشر دفتر پژوهش‌های فرهنگی» اثری ممتاز و به یاد ماندنی را ارائه می‌کند که در زمینه تحقیق و پژوهش در مورد آیین تعزیه کم نظیر می‌نماید. شهیدی در ابتدا به کارکرد و نقش تعزیه خوانی و ویژگی‌های آن و سپس پیدایش و پیشینه و روند تکوین و تحول این آیین را بررسی کرده و به شکل‌های تعزیه خوانی و مکان‌های آن اشاره نموده و سپس موسیقی و ادبیات تعزیه را مورد مطالعه قرار می‌دهد. در پایان اثر او به شرح حال تعزیه خوانان و تعزیه گردانان پرداخته و منابع و مأخذ این آیین را مفصل ثبت و نگارش می کند.
درزمینه تحقیق و پژوهش درباره آئین تعزیه ، تحقیقات گسترده و بسیاری در قالب پایان نامه های دانشگاهی ، انجام پذیرفته که در اینجا به اختصار به چند مورد اشاره می گردد :
۱- تجلی عاشورا در هنر ایران(بررسی نمادهای عاشورایی)/فرحناز علی پور/ ۱۳۸۹
۲- ریخت شناسی تعزیه / مرتضی شیربک / ۱۳۷۹
۳- زیبائی شناسی در تعزیه / شهربانو میرسلطانی / ۱۳۸۱
۴- سیر تکاملی تعزیه از آئین تا نمایش / محمدجواد طاهری / ۱۳۸۸
۵- نشانه شناسی در نمایش های ایرانی / پیمان گلزاری / ۱۳۸۴
۶- بررسی تطبیقی عنصرکارگردانی در نمایش تعزیه ایرانی و تئاتر مدرن / علیرضا میرشکاری / ۱۳۸۹
۴-۲- مبانی نظری تحقیق
برای تشریح این بخش و بیان نظریه کاربردی در پژوهش موردنظر به ارائه مطالب در دو قسمت:
الف- نشانه شناسی و ب- چارچوب نظری تحقیق پرداخته می شود.
۱-۴-۲- نشانه شناسی
نشانه شناسی علمی است که به بررسی انواع نشانه ها، عوامل حاضر در فرایند تولید و مبادله و تعبیر آنها،و نیز قواعد حاکم بر نشانه ها می پردازد. این رشته با سخنرانی‌های زبانشناس سوئیسی فردینان دو سوسور در دانشگاه ژنو آغاز گشت. تنها پس از مرگ او بود که به کوشش شاگردانش اندیشه‌های او در کتابی با نام دروس زبانشناسی عمومی درسال ۱۹۱۶ به چاپ رسید. او با رد انگاره ی سنتی که رابطهٔ میان واژه و شئ را یک رابطه حقیقی می‌دانست برای نخستین بار به دلخواه بودن آن اشاره کرد. او هر پیوند ذاتی میان واژه و شئ و همچنین واژه و مفهوم را نادرست خواند و این پیوند را زادهٔ یک همگرایی و همرایی اجتماعی دانست.
او در “درس زبانشناسی عمومی” در توضیح نشانه‌شناسی می‌گوید: می‌توان علمی را تصور کرد که به مطالعه زندگی نشانه‌ها در یک جامعه بپردازد. این علم بخشی از روان‌شناسی اجتماعی و در نتیجه روان‌شناسی عمومی خواهد بود. نشانه‌شناسی معلوم می‌کند که نشانه‌ها از چه تشکیل شده‌اند و چه قوانینی بر آن‌ها حکم فرماست.
او جستار خود را اینگونه می‌آغازد: در همه ی دانش‌ها شئ مقدم‌ترین بخش یک پژوهش است در حالیکه در زبانشناسی هنگامی که به سراغ

دیدگاهتان را بنویسید