پایان نامه درباره مواد مخدر/:مفهوم اعتياد

پایان نامه درباره مواد مخدر/:مفهوم اعتياد

مفهوم اعتياد و عادت و مواد مخدر
اعتیاد را به عادت كردن، خو گرفتن، و خود را وقف عادتی نكوهیده كردن معنا كرده اند; به عبارت دیگر تسلیم به ماده مخدّر كه از نظر جسمی و یا اجتماعی زیان آور شمرده می شود، اعتیاد نام دارد.
در سال ۱۹۵۰ سازمان ملل متحد تعریف زیر را برای اعتیاد به مواد مخدر ارائه كرد: «اعتیاد به مواد مخدّر عبارت است از مسمومیت تدریجی یا حادی كه به علت استعمال مداوم یك دارو اعم از طبیعی یا تركیبی ایجاد می شود و به حال شخص و اجتماع زیان آور است.»
اگر نیم نگاهی به پیامدها و عوارض اعتیاد به مواد مخدّر بیندازیم خواهیم دید كه پیامدهای اعتیاد جامعه، فرد و خانواده را از نظر اقتصادی، اجتماعی، روانی و جسمی در برمی گیرد. از مهم ترین عوارض جسمی اعتیاد به مواد مخدّر می توان به ناراحتی های عصبی، بی اشتهایی، اضطراب، ریزش مكرّر آب از بینی و چشم، ناراحتی عضلانی و فشار شدید در ستون فقرات، لاغر شدن و مانند آن اشاره كرد.
 
 
الف:  مفهوم لغوي و اصطلاحي اعتياد
اعتياد[1] در لغت يعني: عادت كردن، خو گرفتن[2] .
عادت يعني : خوي ، كاري كه انسان به آن خو بگيرد و در وقت معين انجام بدهد[3]. به عبارت ديگر عادت شديد به هر دارو يا ماده‌اي كه براي بدن غير ضروري باشد و اختلالات بدني محسوس و غير قابل تحمل ايجاد نمايد و قطع آن موجب به هم ريختن نظم دروني باشد، اعتياد محسوب مي‌شود. به عقيده ابن سينا عادت نتيجه يك عمل در زمان‌هاي نزديك به هم است.ابن مسكويه عادت را حالتي در روان انسان مي‌داند كه او را بدون انديشه به سوي انجام عمل سوق مي‌دهد و به نظر فارابي اعتياد، مجموعه عادت، اعمال و اخلاق انساني را تشكيل مي‌دهد و آن چه اعمال انسان را تشكيل مي‌دهد يا در خور ستايش است و يا نكوهش و يا بي تفاوت.[4]
درطول قرن 18 ميلادي، دانشمندان اعتياد به مواد مخدر را يك نوع مسموميت تدريجي مي‌دانستند. در سال 1917 ميلادي دو پزشك اروپايي به نام‌هاي دكتر هميسلباچ و دكتر اسمال، اين تعريف را از اعتياد به مواد مخدر ارائه دادند. اعتياد به ترياك و داروهاي مشابه متضمن سه خصيصه قابل تميز و در عين حال مربوط به هم مي‌باشد و اين سه خصيصه از اين قرارند، تحمل دارويي، وابستگي جسماني و عادت.[5]
« عـادت » و « اعتــياد » دو اصطلاح و عنواني هستندكه در افكار عمومي به غلط مشابه و معادل هم در نظر گرفته ميشوند در صورتيـكه اختلاف كلي و اساسي با هم دارند.
« عادت » در اصل عبارتست از تطابق موجود زنده با محيط زيـست يا شرايـط جديد و بي سابقه كه در انسان انواع مختلف وجود داشته و در كتاب « معماي عادت » طرح جديـدي در مورد تعريف و تقسيم بندي آن ارئه گشته و « عادت » بر چهار گروه اصلي بشرح زير تقسيم شده اند:
اول -« عادت روحي » كه عبارتست از تطابق روحي و معنوي با مسائل و موضوعات و كليه پديدههاي جديد و بي سابقه ايـكه با آنها انس و عادتي از پيش وجود نداشته تا آثار معنـوي حاد آنها از بين برود ؛ از قبيل خبر خوش يا ناخوش مهمي كه در ابتدا انـسان را به شدت متأثـر نموده و تحت تأثير خود قرار مي دهد ، مانند اثرات خبر فوت پدر يا مادر و نزديكان مورد علاقه يا خبر موفقيت در كنكور ورودي دانشگاه و يا خبر اصابت جايـزه بزرگي در قرعه كشي و غيـره . به مرور زمان كه خبر كهنه ميـشود ( انسان ضـمن انس گرفتن به آن عادت كرده)اثرات رواني آن از بين مي رود.
دوم- « عادت عضوي » عبارتست از عادت دادن عضوي از اعضاء بدن به كار و فعاليت منظم و مداوم غيرارادي معيني كه قبلاً از روي علم و آگاهي و دخالت شـعور و اراده انسان صورت ميگرفته ولي پس از تمرين و تكرار كافي ميتواند بطور خودبخودي و غير ارادي و ناآگاه نيز انجام گيرد ، مانند عادت دادن انگشتان به حروف ماشين تايپ يا عادت دادن دستها و پاها بكارهاي معيني مانند دوچرخه سواري وراننـدگي يا به هنرها و صنايع.

  1. Addiction
  2. حسن عميد، فرهنگ فارسي عميد، ص 135.
  3. حسن عميد، همان، ص 720 .
  4. علي اصغر قربان حسيني، پژوهشي نو در مواد مخدر و اعتياد، تهران، انتشارات اميركبير، ج 1، ص 31.
  5. محمد حسن شهيدي، مواد مخدر امنيت اجتماعي و راه سوم، تهران ، انشارات اطلاعات، ج 1 ، ص 20.

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:
علل گرایش جوانان و نوجوانان شهرستان کاشان به مواد مخدر و راهکارهای مقابله با آن

92