عمومی

منبع پایان نامه درمورد انحرافات اجتماعی

دانلود پایان نامه

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  ۷۷u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

افزایش الگوی مصرف مواد در آنها میشود اشخاصی که شخصیت اضطرابی دارند یا دچار آسیب هستند برای فرار از واقعیت های زندگی و برای فراموش کردن مشکلات به سمت مصرف مواد گرایش نشان می دهند. مصرف مواد پاسخی برای آسیب آنها به شمار میروند نه علت آن. طبق مطالعاتی که صورت گرفته است اعتماد به نفس پایین، بیمهارتی، منفعل بودن، سبک دفاعی و واکنشی منفی و تاریخچهای از روابط وابسته بین اشخاص، فرد را به سمت اعتیاد میکشاند. (کوپر و همکاران، ۱۹۹۵)

عوامل خانوادگی در بروز اعتیاد
نقش خانواده به عنوان اصلیترین مراکز کنترل رفتاری فرد است،که گاهی با آسیب پذیر شدن خود، عاملی برای گرایش جوانان به اعتیاد است. این محیط در ایران طی چند سال اخیر به علت اختلال در روابط والدین با فرزندان از جمله به سبب گرفتاری پدر، مادر ویا اعتیاد آنها، متزلزل و ثبات آن با چالش روبه رو شده است. دسترسی آسان به مواد مخدر در ایران عدم یک برنامه مدون و پایدار برای پیشگیری از اعتیاد،کمبود امکانات تفریحی ورزشی و سر کوب برخی از خواسته های جوانان از جمله علل ذکر شده برای گرایش آنان به استعمال مواد مخدر است. دوستان و محیط نامناسب عامل روی آوری ۶۰درصد افراد به مواد مخدر است و این عامل خود در بازگشت به اعتیاد همچنان پرنگ ترین عامل محسوب می شود (موسسه پژوهشگران بدون مرز۱۳۸۷). سوء مصرف مواد مخدر و وابستگی به انها صرف نظر از اینکه انرا بیماری یا آسیب روانی یا معضل اجتماعی بدانیم پدیده ایست مزمن و عود کننده که با صدمات جدی جسمانی، مالی، خانوادگی و اجتماعی همراه است .مشکل مصرف مواد یکی از مهم ترین معضلات اجتماعی است که در نتیجه آن رنج و پریشانی در روابط فردی و اجتماعی به وجود میآید.و اثرات منفی بر افراد میگذارد و خود شخص مصرفکننده مشکلات بسیار زیادی اعم از اختلال در روابط و بیکاری و مشکلات قانونی و مالی را تجربه میکند. و گذشته از آن تاثیر منفی بر خانواده بخصوص بر والدین می گذارد و باعث تغییر فضای خانواده میگردد.
به نظر میرسد دو عامل خانوادگی مؤثر بر مصرف اولیه مواد عبارت باشند از:
مصرف مداوم مواد بوسیله دیگر اعضاء خانواده، مثلاً احتمال مصرفی شدن کودک و نوجوانی که والدین مصرفی دارد بسیار بالاتر از کودک و نوجوانی است که والدین غیر مصرفی دارد.
خانواده های با شرایط مشکلساز: عوامل زمینهساز منفی که مصرف مواد را در مدت طولانیتر پیشبینی میکنند شامل: ۱-مصرف مواد در خانه در دوران کودکی ۲- فقر زیاد در دوران کودکی ۳- مشکلات قانونی و زناشویی در خانواده ۴- موردبیتوجهی و سوءاستفاده قرار گرفتن در دوران کودکی ۵- بیماری جدی روانپزشکی در خانواده.تحقیقات مبتنی بر رشد، از رابطه معنیدار بین ارتباطات خواهر و برادری و رفتارهای ضداجتماعی و مصرف مواد حمایت میکند.در اوایل و اواسط کودکی،کودکان بیشتر زمان خود را با خواهر و برادرهای خود سپری میکنند.خواهر و برادرها برای بسیاری از امور به یکدیگر اعتماد میکنند وازحمایت یکدیگر برای مشکلات زندگی و مدرسه کمک میگیرند.(تویوسکر به نقل از استورمشک،۲۰۰۴) تحقیقات قاطعی مبتنی بر رشد وجود دارد که از اهمیت تاثیر روابط خواهر-برادری بر ابعاد مختلف رشدی کودک مانند رشد اجتماعی و هیجانی و شناختی حمایت میکند.جنبه هایی از روابط خواهر و برادری به طور روشنی به عنوان یک عامل خطر برای مصرف مواد شناخته شده است.خواهر و برادرهای بزرگتر در شروع مصرف مواد در خواهر و برادرهای کوچکتر خود تاثیر گذارند. مطالعاتی که روابط خواهر و برادری را سنجش کردند به این یافته رسیدهاند که خواهر و برادرها نقش مهمی بر بروز رفتارهای ضد اجتماعی در بزرگسالی دارد.(رووه به نقل ازاستورمشک،۲۰۰۴ ) هنگامی که هر دو عامل انحراف همسالان و انحراف خواهر و برادر ها در یک مدل الگوبا هم درنظر بگیریم ، تاثیر رفتارهای انحرافی خواهر و برادر ها به عنوان عامل پیشبینیگر قویتری در مصرف مواد فرد درآینده در نظر گرفته میشود . برای این نتیجه توضیحات مختلفی وجود دارد رفتارهای انحرافی همسالان اغلباً به صورت میانجیگری یا راه انداز بین روابط خواهر و برادری و پیامدهای ناسازگارانه این روابط است. در این الگو یا مدل روابط از درون خانواده به صورت روابط والد – فرزندی و خواهر برادری آغاز می شود. و سپس در مدرسه روابط همسالان شکل میگیرد در این زمینه رفتار انحرافی خواهر برادرها به عنوان عامل پیش برنده رفتارهای انحرافی در فرد فرض میشود و این فرد سپس با قرارگرفتن در جمع همسالان ، به مصرف مواد تشویق می شود در خلاصه باید گفت رفتارهای انحراف آمیز خواهر برادرها در بین مصرف مواد و رفتارهای انحرافی همسالان اتصال برقرار میکند.(استورمشک،۲۰۰۴)
تحقیقات نشان می دهند که افراد معتاد بیش از افراد غیرمعتاد به خانواده های از هم پاشیده و بی ثبات تعلّق دارند. نوع شغل پدر و مادر، وضعیت مسکن، کثرت یا قلّت اولاد، همسایگان، ساکنان دیگر منزل، ویژگیهای اخلاقی پدر و مادر، نحوه رفتار با کودکان، طلاق، وجود ناپدری و نامادری، تعدد ازدواج، فرهنگ خاص حاکم بر خانواده، میزان تحصیلات والدین، پدرسالاری یا مادرسالاری، وضع اقتصادی خانواده، از هم پاشیدگی وسردی خانواده، جدایی والدین و عدم پیوستگی اعضای خانواده، و سست بودن ارکان خانواده از عوامل مهمی میباشند که زمینه انحراف و کجروی را در فرد ایجاد می نمایند. و یکی از زمینه های اعتیاد فرزندان اعتیاد پدر، مادر و یا اعضای خانواده است.
به هم خوردن نظم خانوادگی، سست شدن پایه این نهاد اساسی، شانه خالی کردن جوانان از قبول مسئولیت ازدواج، منفور شدن مادری، کاهش علاقه پدر و مادر و به ویژه مادر به فرزندان، جانشین شدن هوس های سطحی به جای عشق، و افزایش طلاق، سبب گردیده اند که در جوامع، نهاد خانواده کارکرد خود را در مورد کنترل آسیب های اجتماعی از دست بدهد.(داوری، ۱۳۸۱)

در تحقیق ( مارتین جدرزی،۲۰۰۵)نشان داده شد که عواملی که در محیط خانواده سبب بروز اعتیاد میگردد شامل ۱- فضای خانواده و انسجام ارتباطات خانوادگی ۲- احساس شادی و لذت در خانواده ۳- ساختار قدرت در خانواده ۴-مصرف الکل و مواد در خانواده است. در این تحقیق نشان داده شد که در خانوادهایی که گرما و عشق وجود دارد، فرزندان کمتربه سمت مصرف مواد کشیده میشوند و اعتیاد به مواد اغلب نشأت گرفته از خانواه هایی است که خصومت و سوءنیت وجود دارد.در خانواده هایی که مصرف وجود داشت ساختار قدرت در خانواده با آمار بالاتری (۴/۵۴%)در دست مادر بود و در (۶/۲۳%) عامل نفوذ و قدرت در این خانواده ها، پدر بود.
عوامل زمینه ساز گرایش فرد به اعتیاد در خانواده:
الف. کمبود محبت در خانواده: بسیاری از صاحب نظران در مسئله بزهکاری، کمبود محبت و ضعف عاطفی را ریشه اصلی جرم و انحراف دانسته اند. تحقیقی از غرب درباره بزهکاران نشان داده است که ۹۱ درصد مجرمان در ارتباط با جرم به نحوی دچار مشکل عاطفی بوده اند.(عربیان، ۱۳۸۲) فرد در خانواده زمانی که نیازهای عاطفیاش برآورده نشود، مجبور میشود دست نیاز به سوی دیگران دراز نماید. در این زمان است که گروهی از این موقعیت ها سوء استفاده میکنند و با ارتباط عاطفی دروغین افراد را به سوی انحراف میکشانند.
ب. افراط در محبّت: زیاده روی در محبت نیز خود مانند کمبود محبت اثر منفی بر تربیت فرزندان دارد، به نحوی که فرزند همیشه متکی به پدر و مادر میباشد و هیچ گاه احساس استقلال و بزرگمنشی نخواهد کرد. زمانی که چنین فردی وارد جامعه شود و در این موقعیت از محبت های پدر و مادر به دور باشد، احساس کینه و عقده جویی مینماید و برای جبران این مسئله دست به هر خلافی خواهد زد. (صفا، ۱۳۹۰)
ج. تبعیض بین فرزندان: این مسئله نیز یکی دیگر از مواردی است که فرد در خانواده احساس حقارت و حسادت می نماید. توجه نکردن به این امر خود میتواند زمینه اعتیاد در اعضای خانواده را ایجاد نماید.
د. محدود کردن فرزندان: همانگونه که آزادی بی حد و حصر منجر به گرایش فرد به انحرافات اجتماعی میشود، محدود بودن نیز میتواند عامل گرایش فرد به انحرافات اجتماعی باشد؛ زیرا از سویی، محدود بودن منجر به فعال شدن حس کنجکاوی فرد و از سوی دیگر، منجر به بروز مشکلات عاطفی میشود. کنترل بیش از حدّ فرزندان سبب میشود که فرد وابسته به کنترل خارجی (زور) باشد؛ یعنی تا زمانی که از طریق اعمال زور رفتارش تحت کنترل است دست به عمل منحرفانه نمیزند، اما به محض اینکه کنترل والدین ضعیف شود و یا والدین به دلیل اشتغالات فرصت کنترل را نداشته باشند، خود را رها مییابد و به رفتارهای انحراف آمیز روی میآورد؛ زیرا از کودکی حس کنترل درونی (وجدان) او خاموش بوده و همیشه به کنترل خارجی و احتمالا زور وابسته بودهاست. (صفا، ۱۳۹۰)
هـ. اعتیاد یکی از اعضای خانواده: افرادی که در خانواده های معتاد زندگی میکنند، ترس و قبح معتاد شدن برایشان از بین رفته است و عادی شدن مصرف مواد در خانواده موجب سهولت گرایش دیگر اعضا به مصرف مواد مخدر میشود. اگر پدر و مادر در خانواده معتاد باشند اعتیاد آن ها از یک سو، کنترل و تسلط آن ها را بر فرزندان کاهش میدهد و از سوی دیگر، عامل انتقال این عادت به فرزندان میشود. البته گاهی اوقات برخی فرزندان به دلیل انزجار از رفتار پدر و مادر و عبرت گرفتن از آنها، از این صفت دوری میجویند، اما چنین والدینی در گرایش به اعتیاد فرزندانشان نقش مؤثر دارند. نتایج تحقیقات نشان میدهند که بسیاری از معتادان در خانواده، افراد معتاد، از قبیل پدر، مادر، پدربزرگ و غیرو داشته اند (مدنی، ۱۳۸۱).
ز. بیسوادی یا کمسوادی والدین: تحصیلات پایین یا بیسوادی نقش مهمی در فرهنگ عمومی جامعه و همچنین در حریم خانواده و تربیت فرزندان دارد. بیسوادی و کمسوادی عامل بسیاری از مسائل، مشکلات، نارساییهای اجتماعی و انحرافات است. روشن است که پدر و مادر باسواد بسیار بهتر و با دید باز نسبت به دنیای پیرامون، مسائل و مشکلات خانواده را حل میکنند. والدین تحصیل کرده با روش های علمی و منطقی میتوانند فرزندان را کنترل نمایند. آنان اغلب به دلیل آگاهی و شناخت مسائل و نیاز زندگی خود، شرایط مادی و معنوی و عاطفی مناسبی را برای فرزندان ایجاد میکنند. حال آنکه، بی سوادی والدین منجر به مسائلی از قبیل: روش های غیرمنطقی در تربیت فرزندان، پی نبردن به نیازهای روانی فرزندان، نپذیرفتن تغییرات در نگرشهای جوانان و تأکید بر روشها و اعتقادات سنّتی خود میشود که تمامی این مسائل موجب میگردند فرد نوعی احساس تنهایی و کمبود نماید و در نتیجه، در پی یافتن همدرد و همدل، به هر شخص و هر موادی روی آورد. غالب تحقیقات نشان میدهند که بیشتر معتادان، والدینشان بیسواد و کمسوادند. «پدرِ ۶۴ درصد معتادان و مادرِ ۸۳ درصد آن ها بی سواد است و علاوه بر آن، ۵۱ درصد معتادان خود بیسواد بودهاند و یا دارای تحصیلات قدیمی و ابتدایی هستند. همچنین ۴۰ درصد همسران ایشان نیز بیسواد بودهاند (فرجاد، ۱۳۷۷ و مدنی، ۱۳۸۱).
ح. فقر خانواده: تحقیقات و پژوهش ها در عین حال که مؤید وجود رابطه مستقیم بین فقر و انحرافات نیست، اما وجود همبستگی میان آن دو را تأیید مینماید. بر این اساس، فقر به عنوان یکی از مسائل اجتماعی، در وقوع انحرافات و افزایش میزان آن، به ویژه در زمینه جرایم زنان، اعتیاد و سرقت تأثیرگذار است. در رویکرد دینی نیز این همبستگی میان فقر و انحرافات اجتماعی مورد تأیید است؛ بر این اساس، فقر انگیزش روی آوری به کجروی را افزایش میدهد. همچنان که رفاه طلبی و ثروتمند بودن در گرایش فرد به سوی انحرافات اجتماعی، انگیزهای بسیار قوی میباشد.(اسفندیاری، ۱۳۸۲)
ط. ستیزه والدین: خانواده، حریم امن و آرامش است. ستیزه و اختلاف در خانواده از علل مهم گرایش افراد به ناهنجاری ها و اعتیاد است. افراد پرورش یافته در خانواده نابسامان و از هم گسیخته زمینه های بیشتری در گرایش به انحراف و اعتیاد دارند. طبق یافته های تحقیقی ۴۴ درصد بزهکاران جامعه ما در خانواده های لاابالی زندگی می کنند. همچنین در پژوهش دیگری نشان داده شده است که ۸۲ درصد معتادان، ستیزههای خانوادگی را در فرار فرزندان و روی آوردن به اعتیاد مؤثر می دانند(مدنی، ۱۳۸۱).
زمانی که محیط خانواده، محیط مناسبی برای زندگی نباشد، فرد سعی میکند بیشترین وقت خود را در خارج از خانه صرف نماید و این کار، ارتباط افراد را با شکارچیانی که به دنبال شکار میگردند مهیا میسازد. باید توجه داشت که هر قدر ستیزههای خانوادگی بیشتر باشد، احتمال کشش افراد به طرف مصرف مواد مخدّر و دیگر انحرافات اجتماعی بیشتر است.
ساترلند معتقد است که کجروی امری تقلیدی و آموختنی است که از طریق یک جریان پیوند افتراقی یاد گرفته میشود. فرضیه اصلی وی این است که کجروی مثل سایر رفتارهای اجتماعی از طریق همبستگی و پیوستگی با دیگران آموخته میشود، همان طور که مردم در مصاحبت و معاشرت با همنوایان در طول یک جریان جامعهپذیری که تکیه بر احترام و مقبولیت هنجارها دارد متمایل به همنوایی میشوند، اگر در جریان جامعهپذیری تخطی از هنجارها را بیاموزد به سوی انحرافی کشانده خواهند شد. توجه ساترلند بیشتر به این است که چگونه افراد در معرض تعریفهای مناسب یا مناسب نیست. به قواعد حقوقی قرار میگیرد؟ بدیهی است که همه مردم با این وضعیت برخورد دارند اما شدت و ضعف آنها یکی نیست. جهت خاصی که این یادگیریها خواهند داشت، بستگی به این دارد که آن را از چه کسی یاد بگیرند و به همین سبب است که پیوند افتراقی تا اندازه زیادی تعیین کنندهی نحوهی رفتار افراد است. به نظر ساترلند کجروی زمانی اتفاق میافتد که موقعیت مناسب آن برای عامل رفتار فراهم میشود. به نظر وی این فرایند به این قرار است: -عمل کجروانه آموخته میشود-آموزش از طریق ارتباط فرد با سایر افراد انجام میگیرد-بخش اعظم رفتار مجرمانه در گروه های نزدیک که با فرد رابطه صمیمانه دارند انجام میشود- فرد زمانی به عمل کجروانه دست میزند که دسترسی به کسانی که موافق شکستن قاعده هستند بیشتر از کسانی باشد که با شکستن قاعده مخالفند.(صدیق سروستانی، ۱۳۸۷)
جامعه شناسان و روان شناسانی مثل بندورا ضمن تأیید نظر ساترلند برآنند که نوجوانان باورهای خود را در مورد رفتارهای بزهکاران از الگوی نقشی، خصوصاً دوستان نزدیک و والدین کسب میکنند. از دیدگاه آلبرت بندورا مواجهه و ارتباط با دوستان و والدینی که مواد مصرف میکنند، دو باور را فرد شکل میدهد که به مصرف آزمایشی مواد مخدر میانجامد: اول آن که مشاهده الگوی نقشی که ماده مخدر مصرف میکنند، مستقیماً سبب شکلگیری انتظار پیامد از جوانان میشود که به معنای باور آنها در مورد آثار بلافاصله اجتماعی، شخصی و غیربیولوژیک مصرف آزمایشی مواد مخدر است بر مشاهده والدینی که موادمصرف میکنند تا آرام شوند و یا دوستانی که برای راحتی در روابط اجتماعی حشیش مصرف میکنند باور نوجوانان را در مورد عواقب مصرف مواد مخدر و نگرش آنها به مواد مخدر تعیین میکنند (طارمیان، ۱۳۷۸).
بنیادی ترین، گستردهترین و بیشترین نقش در مصرف مواد مخدر در نوجوانان را خانواده بازی میکند. یکی از عوامل خانوادگی مهم و مؤثر بر رفتارهای مخاطره آمیز نوجوانان و جوانان، تعرض والد و فرزندی است که به عنوان بروز مشاجرههای کلامی و الگوهای تعاملی منفی خانوادگی بین نوجوانان و والدینشان در خصومت موضوعات گوناگون همچون مقررات آمد و شد به منزل تعریف میشود که اکثراً حل نشده باقی میمانند. (فوستر و روبین، ۱۹۹۸، به نقل از اسدی یونسی و همکاران، ۱۳۸۹) و پژوهشهای بسیاری(مثل: کوتلیب و چافر، ۱۹۹۷، به نقل از اسدی یونسی و همکاران، ۱۳۸۹) معناداری رابطه بین تعاملات منفی بین والد –فرزند را با اختلال سلوک و بزهکاری نشان دادهاند سطوح بالای تعارض و روابط خانوادگی منفی با برخی از رفتارهای مشکل آفرین نوجوان همچون مصرف مواد مخدر، نرخ بالای افت تحصیلی و فرار از خانه، خودکشی و بزهکاری همبستگی داشته است .
رفتار والدین

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه با موضوع مشکلات روانی و سلامت عمومی

پاسخی بگذارید