مقایسه اثر آموزش راهبردهای شناختی و فرا شناختی بر یادگیری مبانی ICTدر …

مقایسه اثر آموزش راهبردهای شناختی و فرا شناختی بر یادگیری مبانی ICTدر  …

۴-۵-۲-۲ چگونگی ورود فناوری اطلاعات و ارتباطات در نظام آموزشی
با در نظر گرفتن اینکه قرن هجدهم نقطه عطفی در تاریخ مستند سازی و عرصه درخشانی در علوم و فنون دانش اطلاع رسانی می باشد. می توان انقلاب صنعتی فناوری را کانون اصلی توجهات بشر قرار داد. پیوند فناوری و علم و نیازهای خاص که به استفاده از آخرین دستاوردهای علمی احساس می شد. دانش جدید، بنام فناوری اطلاعات را بوجود آورد. از سال ۱۹۳۰ فناوری نسخه برداری توسعه یافت. انتقال حجم عظیمی از دانش مکتوب در قالب کتاب، مجله به شکل میکروفیلم را آسان و علمی تر کرد؛ و همچنین بعد از سال ۱۹۷۰ با تولید ابررایانه و پیشرفت فناوری دیجیتالی از ترکیب علم و رایانه ذخیره سازی و بازیابی حجم اطلاعات در هم آمیخت و فناوری اطلاعات شکل گرفت ( سلیمانی ، ص ۱۳۸۳ ، ص ۱۶ ) و در سیستم نظامهای آموزشی کشورهای توسعه یافته رایج شد. تاریخچۀ آموزش الکترونیکی، در ایران نیز به زمان بهره گیری از ابزارهای کمک آموزشی سمعی بصری ، شامل : نمایش اسلاید و فیلمهای آموزشی در کلاس درس باز می گردد. پس از آنکه تلویزیون به عنوان یک رسانۀ آموزش ملی مورد توجه قرار گرفته است و تلویزیون، به عنوان یک رسانۀ آموزشی مورد توجه قرار گرفته است . تلویزیون آموزش ملی ایران رسماً به امر آموزش همگانی از طریق این رسانه در سراسر کشور پرداخت . پس از ورود صنعت رایانه به ایران و رشد و نفوذ رایانه های شخصی، در میان اقشار مختلف فرهنگی ، اجتماعی و… فعالیت در زمینه آموزش مبتنی بر رایانه آغاز شد.( نجابی، ۱۳۸۳ ص ۲۸ ) امروز استفاده از رایانه زندگی بشر را در تمامی وجوه دگرگون ساخته است. مطالعات انجام شده در ارتباط با برنامه های توسعه اغلب کشورها، نشان دهندۀ محوری بودن نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در این گونه برنامه هاست. ( پارناد ۱۳۸۵ ، ص ۱۱۹ )
کاربرد فناوری برای یادگیری متعهدانه
آن گونه فناوری که بر یادگیری دانش آموز اثری نداشته باشد دارای ارزش نیست. آن نوع فناوری از کارایی لازم برخوردار است، که یادگیری مسئولانه و از روی تعهد را موجب شود. این یادگیری حاصل تعامل های سازنده بسیار به قرار زیر است:
تعامل دانش آموز با دانش آموز؛تعامل فردی و گروهی؛ تعامل معلم و دانش آموز؛ تعامل معلم و مدیر؛ تعامل مدرسه و مدرسه؛ تعامل انسان و فناوری، فناوری و جامعه و بسیاری از تعامل های دیگر:
شاخص هایی از فناوری که می توانند به خوبی زمینه ساز یادگیری مطلوب باشند در شش طبقه دسته بندی شده است(جونز، والدز). این شاخص ها عبارتند از:
شاخص دسترسی. میزان دسترسی مدرسه و یا محیط آموزشی به انواع فناوری و منابع اعم از منابع سخت افزاری و نرم افزاری در این طبقه می گنجد. نکته حائز اهمیت در این شاخص، فراهم بودن فرصت های مساوی برای همه فراگیران از نظر دسترسی به منابع است.
۲ . شاخص امکانات عمل با استفاده از فناوری. قابلیت مبادله اطلاعات و آسانی مبادله منابع توسط کاربردها و وجود نرم افزار و سخت افزار لازم برای کار و امکان مبادله و حمل و نقل، شاخص هایی هستند که در این طبقه قرار می گیرند.

  1. شاخص سازماندهی. نحوه توزیع منابع، سخت افزارها و نرم افزارها، مکان های استقرار منابع و نحوه استفاده از آنها از جمله موارد قابل ذکر در این شاخص است.
  2. شاخص قابلیت درگیر کردن یادگیرنده با یادگیری. تناسب طرح فناوری با هدف ها، روش ها و ویژگی های خاص هر برنامه آموزشی، میزان درگیر کردن با مسئله و تعامل وی با معلمان، متخصصان و منابع مکتوب و غیر مکتوب(سخت افزاری و نرم افزاری) جزء این طبقه است.
  3. شاخص سهولت استفاده درجه آسانی کاربری انواع سخت افزار و نرم افزار، وجود راهنما و دستوالعمل های لازم برای انجام سریع کار در این طبقه می گنجد.
  4. شاخص توانایی فناوری. در ارایه خدمات مورد نیاز میزان دسترسی به انواع گوناگون متون، برنامه ها و مواد آموزشی، روش ها و منابع علمی و غنی و سودمند برای ایجاد مهارت های عملی در این طبقه قرار می گیرد.

توصیه های و بایسته های ایجاد الگو
پیش نیازهای تهیه و تدوین الگوی عملی استفاده از فناوری در یادگیری متعهدانه، قبل از هر چیز اتخاذ تصمیم و تدوین سیاست های خاصی است. اگر قرار باشد که از فناوری به نحو بهینه در جهت ایجاد یادگیری متعهدانه استفاده شود، آموزش و پرورش در مدارس باید شکل جدیدی را برای خود بپذیرد در این شکل:ارایه خدمات جدید مطرح است.برای ارایه خدمات جدید به خادمان توانا و مجهز به قابلیت های جدید نیاز است.ارایه خدمات جدید نیازمند تدارک امکانات و تجهیزات لازم و سازمان بندی جدید برای تهیه، توزیع و استفاده از آنهاست.فراهم کنندگان اصلی خدمات یعنی برنامه ریزان، مدیران، و معلمان باید با شیوه های نوین فراهم آوری فناوری و استفاده بجا از آن در فرایند یاددهی، یادگیری و شیوه های بستر سازی محیطی برای یادگیری متعهدانه کاملآ آشنا شوند.
چگونگی گردآوری یا دسترسی به داده ها و اطلاعات لازم برای یادگیری در این الگو بسیار مهم است. از آنجا که در این الگو نگاه به پیشرفت تحصیلی دانش آموز با نگاه سنتی متفاوت است، لذا شیوه های ارزشیابی از پیشرفت تحصیلی نیز کاملآ تغییر یابند.
در این الگو نقش برنامه ریزان درسی، مؤلفان محتوا و متون آموزشی، مدیران، معلمان، دانش اموزان و حتی اولیای آنها با نقش سنتی آنان متفاوت است و هر کدام باید برای ایفای نقش جدید آماه شوند.
مؤلفان و ناشران الکترونیکی در این الگو جایگاهی حاص دارند.
به پایگاه های اطلاعاتی و نرم افزاری متعدد و متنوع متناسب با اهداف آموزشی و پرورشی نیاز است.
ارزشیابی آموزشی، پیگیری و نظارت، جوابگویی و اعتبار بخشی به همه امور وابسته به آموزش و پرورش نوین از بایسته های اساسی است.
سیر تکوین فناوری اطلاعات
اطلاعات به مفهوم عام به عنوان انرژی غالب سده جدید شگفت آور جایگزین صنعت متکی به انرژی های فنا پذیر می شود و بشر را با تجربه ای جدید از سیر تکوین جامعه مواجه می سازد، تجربه ای که در اواخر قرن هجدهم میلادی با اختراع موتور بخار به گونه ای دیگر حیات بشر را متحول کرده بود. برآیند تحولات ناشی از این اختراع در شکل انقلاب صنعتی و کاربرد روز افزون فناوری مولد در زندگی انسان متبلور شد. آمار نشان می دهد که در اثر بروز این انقلاب سهم اشتغال در بخش های کشاورزی از ۵۰ درصد در ۱۸۶۰ میلادی به کمتر از ۱۵ درصد در دهه ۱۹۶۰ میلادی رسید و در عوض سهم اشتغال در بخش صنعت از حدود ۱۲ درصد در دهه ۱۸۶۰ به حدود ۳۰ درصد در دهه ۱۹۶۰ میلادی رسده است لیکن بروز انقلاب شگرف الکترونیکی در اواسط سده بیستم و پس از آن رشد روز افزون کاربرد ریز پردازنده های الکترونیکی در محصولات مختلف و کاهش بهای تمام شده این محصول از یک سو و نیاز بشر به استفاده از اطلاعات از دیگر سو موجب پدید آیی موج اطلاعات شد. شایان ذکر است که در طی ۲۵ سال (از سال ۱۹۷۲ ت ۱۹۹۹) تعداد ترانزیستورهای کاربردی در هر تراشه از ۱۰۰۰ عدد (در پردازنده ۸۰۰۸) به بیش از ده میلیون (در پردازنده پنتیوم۳) رسیده و در مقابل هزینه هر سیستم کامپیوتری از ۱۰۰ واحد به ۱۰ واحد تقلیل یافته است. بدهی است که این روند، به ویژه با استفاده از فناوری نوین فوتونیک و نانو تکنولوژی همچنان با سرعت ادامه خواهد داشت. این امر دو نتیجه اصلی را در بر داشته است:
الف) رشد دسترسی عمومی مردم به کامپیوتر و تبدیل آن به ابزاری عادی و معمولی؛ به طوری که در حال حاضر در کشورهایی مانند آمریکا، سویس و نروژ به ازای هر یکصد نفر به ترتیب ۱۰۴، ۱۱۱و ۱۱۲ کامپیوتر وجود دارد.
ب) افزایش کاربردهای مختلف کامپیوتر در امور مختلف. این موضوع، به ویژه از نیمه دهه ۱۹۹۰ میلادی و با پدید آیی اینترنت گرافیکی و توسعه تار جهان گستر(وب) به وضوح به چشم می خورد. به طوری که ایستگاه های اطلاعاتی اینترنتی در فاصله سال های ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۰ میلادی از حدود ۵/۲ میلیون به حدود ۹۰ میلیون رسیده است(هایدنبرند،۱۹۹۹؛ ۶۸۵،۶۶۹). بدیهی است این رشد سریع مرهون امکانات منحصر به فرد محیط وب در ترکیب متن، صوت، تصویر فرامتن و… می باشد.
مجموع تحولات حاصل سبب شده تا سهم اشتغال در بخش فناوری اطلاعات و انفورماتیک از میزان ۵ درصد در سال ۱۸۸۰ به حدود ۵۴ درصد در سال ۲۰۰۰ میلادی بالغ شد. البته نباید از نظر دور نگه داشت که پیشرفت فناوری های ارتباطی نیز سهم به سزایی در فناوری اطلاعات داشته است؛ به طوری که دسترسی عمومی به خطوط مخابراتی از میزان هشت صد میلیون نفر در سال ۱۹۹۵ میلادی به میزان یک میلیارد و هفت صد میلیون نفر در سال ۲۰۰۱ میلادی بالغ شده است و پیش بینی می شود این رقم تا سال ۲۰۰۵ میلادی به مرز سه میلیارد نفر برسد.
علاوه بر این، امکانات منحصر به فناوری اطلاعات و امکان استفاده از صور مختلف حسی به کمک افزارهای مبتنی بر این فناوری، سرعت نفوذ آن را در میان عموم جامعه به شدت افزایش داده است. آمار نشان می هد تلفن طی مدت ۷۴ سال به پنجاه میلیون کار بر دست یافت. این زمان برای رادیو ۳۸ سال، برای تلویزیون ۱۳ سال، برای شبکه های کابل ۱۰ سال و برای اینترنت فقط ۴ سال بوده است(تئو،۱۹۹۶ ؛۳۲۵،۳۳۶). علاوه بر این، تعداد کاربران اینترنت از ۱۳ میلیون نفر در سال ۱۹۹۵ میلادی به ۴۰۷ میلیون نفر در سال ۲۰۰۱ میلادی رسیده است و پیش بینی شده بود تا سال ۲۰۰۵ به یک میلیارد نفر برسد. توسعه روز افزون کاربردهای مختلف افزارهای مبتنی بر این فناوری منحر به فرد پیدایش موضوع های جدید مانند موارد زیر شده است:
تجارت الکترونیکی
نشر الکترونیکی
دورا پزشکی
سیستم های مبتنی بر وب
دانشگاه های مجازی
کتابخانه های دیجیتالی
دولت الکترونیکی
هم چنین پیش بینی می شود بسیاری از وسایل دستی و شخصی، قابلیت اتصال به بزرگراه های اطلاعاتی را پیدا کنند. در این صورت چنین افزارهایی که دستیار شخصی دیجیتالی(PDA) نامیده می شود امکان کنترل از راه دور لوازم منزل۰مانند یخچال خای وبی؛ اجاق گاز وب و…) مطالعه روزنامه الکترونیکی، گرفتن عکس دیجیتال و … را برای صاحبان آن مهیا خواهد ساخت. علاوه بر این، پیش بینی می شود با جایگذاری نانو موتورهای قابل برنامه ریزی که دارای حس گرهای قابل اتصال به اینترنت هستند بتوان بدون بستری شدن در بیمارستان از فواصل دور به کمک شورای پزشکی اینترنتی، از نظر متخصصان مختلف در درمان بیمار بهره جست و به مداوای او پرداخت.
ضرورت به کار گیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش و یادگیری
فناوری اطلاعات و ارتباطات که همزمان با موج سوم پا به عرصه وجود گذاشته ، اکنون وظیفه هدایت و توسعه علم و آگاهی بشری را در درون اطلاعات بر عهده دارد . با گذراندن جامعه صنعتی به جامعه اطلاعاتی . ساختن جامعه دانش محور امکان پذیر شده است . فناوری اطلاعات و ارتباطات را می توان ابزار نیرومند برای ارتقای کیفیت و کارآیی آموزش مورد استفاده قرار گیرد . ( نادر نژاد ،۱۳۸۶ ص ۶ )
فناوری اطلاعات و ارتباطات در مدت زمان کوتاهی که از پیدایش آن می گذرد توانسته است تغییرات فراوانی را در نحوۀ زندگی بشر به وجود آورد. یکی از زمینه هایی که سهم عمده ای از این تغییرات را به خود اختصاص داده است، یادگیری است. نقش فناوری اطلاعاتی و ارتباطی در چرخه یادگیری بسیار اهمیت دارد. در یادگیری به شیوه سنتی ، فرد مجبور بود که به طور مداوم بخواند و بنویسد و ارتباط یک طرفه بود. اما با به کارگیری فناوری اطلاعاتی و ارتباطی، فرد علاوه بر مهارتهای پایه نیازمند داشتن مهارت در استفاده از فناوری اطلاعاتی و ارتباطی می باشد. یادگیری های مبتنی بر فناوریهای نوین اطلاعاتی، با ایجاد تغییرات بنیادین در مفاهیم آموزش سنتی، توانسته است بسیاری از ناکارآمدیهای نظامهای آموزشی را رفع کرده و دگرگونی های اساسی را در آموزش به وجود آورد. با استفاده از دنیای مجازی در یادگیری، می توان به روشهای نوین و کارآمدی از یادگیری دست یافت. علت کاربرد فناوری اطلاعاتی و ارتباطی در یادگیری ، آموزش بهتر و سریعتر می باشد ( اصنافی ، ۱۳۸۳ ، ص ۳ )

این مطلب را هم بخوانید :
شناسایی عوامل انگیزشی و بررسی سطح رضایت گردشگران خارجی از سفر به استان کرمان- قسمت ۲۱

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

مدیر سایت