پایان نامه ها و مقالات

مدارس ابتدایی

دانلود پایان نامه

جامعه بوده و خصلتی طبقاتی داشته است. نگاهی تحلیلی به وضعیت آموزش و پرورش از صدر اسلام تا قرن چهارم هجری نیز حکایت از آن دارد که در ایران همانند سایر ممالک جهان طی دوره نخستین نهادهای آموزش عمومی در جوار مساجد دایره بوده است، دوره ی آموزش در مکاتب و مدارس آن روزگار بستگی به وضع مالی خانواده و میزان معلومات معلم و استعداد و توانایی کودکان داشته و بدین سان تعمیم امر آموزش برای همه فرزندان ایران زمین میسر نبوده است. در قرون پنجم و ششم تا عصر صفویه به سبب وسعت خرابیها و تخریب مدارس و مراکز علمی و از بین بردن استادان و اربابان علم و ادب، امکان برقراری و توسعه کانونهای آموزشی مورد نیاز عامه میسر نشد. در دوره صفویه فرآیند تعلیم و تربیت تحت الشعاع مراجع و عقاید مذهبی که در آن عصر نیرومندترین عامل وحدت و یگانگی فرهنگ بود، قرار گرفت و گروه قلیلی از کودکان می توانستند در مکتب خانه ها درس بخوانند و ادامه تحصیل در مدارس بالاتر مستلزم ترک خانه و خانواده بود که برای اکثر فرزندان طبقه متوسط جامعه ممکن نبود.در دوره افشاریه، زندیه واوایل قاجاریه نیز به دلیل کشورگشایی و آشفتگی اوضاع سیاسی و اجتماعی به فرهنگ و تعلیم و تربیت عامه توجه نشد. با تأسیس دارالفنون در ۱۲۶۸ قمری یعنی ۱۳ روز پس از قتل امیر کبیر که بانی و طراح آن بود گام مؤثری در توسعه آموزش و پرورش نوین ایران برداشته شد، همچنین ازآن زمان به بعد دولت مرکزی ایران مسئولانه در امر توسعه تعلیم و تربیت کشور اهتمام ورزید. باآغاز حکومت مشروطه و تشکیل قوه مقننه، تأسیس مدارس دولتی و ملی در حوزه وظایف دولت قرار گرفت و قانون تحصیل اجباری برقرار گردید. در سال ۱۳۰۰ شمسی قانون شورای عالی فرهنگ به تصویب مجلس رسید و عهده دار تنظیم امور مدارس از قبیل برنامه ریزی آموزشی، برگزاری امتحانات و صدور گواهینامه تحصیلی گردید. در سال ۱۳۱۲ شمسی قانون تربیت معلم به تصویب رسید و به موجب آن ۲۵ دانشسرای مقدماتی برای تربیت معلمان دوره ابتدایی در سراسر کشور دایر گردید و مقرر شد دانشسرای عالی تهران به تربیت و آماده سازی دبیران متوسطه اقدام کند. در سال ۱۳۲۲ شمسی قانون آموزش اجباری به تصویب مجلس شورای ملی وقت رسید و به موجب آن مقرر شد طی دو سال در تمام کشورآموزش ابتدایی به صورت اجباری و همگانی به اجرا در آید. در سال ۱۳۲۸ برنامه آموزش ابتدایی برای روستاها ۴ ساله و برای شهرها ۶ ساله تعیین گردید. در سال ۱۳۳۰ دوره آموزش ابتدایی برای روستاها و شهرها به مدت شش سال و سن ورود هم شش سال تعیین شد.در برنامه های عمرانی اول و دوم به آموزش حرفه ایی و فنی توجه شد و در برنامه سوم عمرانی به برنامه ریزی آموزشی هم توجه شد. در سال ۱۳۳۹ به موجب قانون استخدام معلمان فنی به دولت اجازه داده شد تا فارغ التحصیلان دانشسراهای کشاورزی و هنرستانها را با پایه آموزگاری و مهندسان کشاورزی و صنایع را با پایه دبیری استخدام کند، در مهرماه ۱۳۴۱ به منظور تأمین معلمان مدارس دوره ابتدایی بویژه در مناطق روستایی مقرر شد که دولت هر سال عده ای از مشمولان دیپلم قانون نظام وظیفه را در قالب سپاه دانش مأمور آموزش در روستاها کند. در سال ۱۳۴۶ و زارت فرهنگ تقسیم شد و وزارت آموزش و پرورش عهده دار آموزش عمومی شد. در نظام جدید آموزش و پرورش، آموزش همگانی از شش سال به هشت سال شامل دو دوره پنج ساله و سه ساله تحصیلی با عنوان آموزش ابتدایی و راهنمایی مشخص شد، همچنین در طرح مذکور دوره آموزش متوسطه چهار سال تعیین شد. در سال ۱۳۵۸ شمسی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مطالعات گسترده ایی در زمینه مشکلات آموزش و پرورش آغاز و طرح های اصلاحی متعددی پیشنهاد شد مثلاً در سال ۱۳۶۱ طرح کاد (کار و دانش) در کلیه رشته های نظری دوره متوسطه اجرا شد و براساس آن دانش آموزان دوره متوسطه موظف بودند یک روز در هفته در مراکز و محیطهای واقعی کار مستقر در خارج از مدرسه به کسب مهارتهای مفید و مورد علاقه خود بپردازند. در سال ۱۳۶۴ به پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش، شورایی به نام شورای تغییر بنیادی نظام آموزش و پرورش مأمور انجام بررسیهای لازم و ارائه ی طرح بنیادی آموزش و پرورش براساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شد. در سال ۱۳۷۰ طرح های آزمایشی نظام جدید آموزش متوسطه به صورت نیمسالی واحدی به مرحله اجرا در آمد و در سال ۱۳۷۳ این طرح در سال های اول و دوم و سوم در کلیه رشته ها عملی شد و تا سال ۱۳۷۷ به تدریج تعمیم کامل اجرای طرح متوسطه جدید صورت گرفت و بعداً بدلیل مشکلات اجرای طرح نیمسال واحدی، طرح سال واحدی در مدارس متوسطه اجرا شد که اکنون نیز ادامه دارد (آقازاده، ۱۳۸۸، ۴۰-۳۰).
در سالهای اخیر نیز سیاست آموزش و پرورش به صورت نظام آموزش ۶-۳-۳ یعنی دوره ابتدایی ۶ سال و دوره متوسطه نیز شامل متوسطه اول ۳ سال و متوسطه دوم ۳ سال می باشد که بتدریج این طرح جایگزین نظام آموزشی قبلی می شود و در نهایت دوره پیش دانشگاهی حذف خواهد شد.
۶-۲- مقاطع تحصیلی آموزش و پرورش در ایران
آموزش و پرورش عمومی شامل دوره های ابتدایی، راهنمایی، متوسطه عمومی و فنی و حرفه ایی و کار دانش می باشد که توسط وزارت آموزش و پرورش در ایران اجرا می شود.
۱-۶-۲- دوره ابتدایی
دوره ابتدایی ۶ سال است و دانش آموز در آغاز تحصیل (اول مهرماه) باید ۶ سال تمام داشته باشد. به دانش آموز در صورت موفقیت در پایان دوره، گواهی پایان تحصیلات دوره ابتدایی داده می شود و اجازه می یابد که در دوره راهنمایی (متوسطه او
ل) ثبت نام کند. اهداف آموزش و پرورش دوره ابتدایی به طور خلاصه در سه زمینه روانی – حرکتی، شناختی و عاطفی می باشد (آقازاده، ۱۳۸۸،۹۱).
۲-۶-۲- دوره راهنمایی تحصیلی (متوسطه اول)
دوره راهنمایی تحصیلی ۳ سال است و دانش آموز در این دوره، علاوه بر علومی که پیش نیاز دوره متوسطه دوم است، سایر دروس را نیز آموزش می بیند. براساس معدل گیری دروس خاص در طول سه سال تحصیلی، دانش آموز به یکی از دو دوره تحصیلی آموزش نظری یا فنی و حرفه ایی هدایت می شود و تعرفه نامه ثبت نام در یکی از رشته های تحصیلی که امتیاز لازم را در مورد آن کسب کرده است دریافت می کند. در پایان این دوره سه ساله، به دانش آموز در صورت موفقیت، مدرک تحصیلی پایان دوره عمومی (راهنمایی تحصیلی) داده می شود.اهداف آموزش و پرورش در دوره راهنمایی تحصیلی عبارتند از:۱- هدایت دانش آموزان از مرحله کودکی به نوجوانی براساس شناخت استعداد، علایق و توانایی هایشان در این دوره۲- مهیا کردن شرایطی که زمینه را برای شکوفایی توانمندیها، رشد شخصیت همه جانبه، پرورش اعتماد به نفس و خودشناسی فراهم سازد.۳-تقویت و تعمیق باورهای دینی، اخلاقی و اجتماعی.۴- آماده سازی دانش آموزان برای انتخاب مسیرهای تحصیلی و شغلی خویش با توجه به استعداد، توانایی و علاقه آنان و نیز نیازها و امکانات کشور (آقازاده، ۱۳۸۸،۹۵).
۳-۶-۲- دوره متوسطه عمومی
مدت دوره متوسطه ۳ سال است که پایه اول آن برای همه رشته ها و گرایش ها عمومی بوده در سال دوم دانش آموزان به رشته های نظری (ریاضی فیزیک، علوم تجربی و علوم انسانی) و فنی و حرفه ایی و کاردانش تقسیم می شوند و پس از طی دوره دو ساله به اخذ دیپلم متوسطه نایل می گردند.اهداف کلی آموزش و پرورش در دوره متوسطه عبارتند از: ۱-فراهم نمودن شرایط و امکانات لازم برای تعمیق باورهای دینی و رشد فضایل اخلاقی دانش آموزان.۲- تأکید بر امر تزکیه دینی و تقویت مهارتهای زندگی۳- توسعه فرهنگ مهارت آموزی و ایجاد انعطاف لازم به منظور جهت گیری آموزش های متوسطه برای تعیین رشته های تحصیلی در دانشگاهها.۴- فراهم آوردن شرایط مناسب برای استفاده بهینه از امکانات جامعه (آقازاده، ۱۳۸۸،۹۹).
۴-۶-۲- دوره پیش دانشگاهی
مدت این دوره یکسال می باشد و دانش آموزان پس از گذراندن دوره متوسطه می توانند در یکی از گرایش های علوم ریاضی، علوم تجربی و علوم انسانی این دوره را به پایان برسانند و درآزمون سراسری ورود به دانشگاهها شرکت کنند و در نظام جدید آموزشی، این دوره نهایتاً حذف خواهد شد (سالنامه آماری استان، ۱۳۸۹، ،۴۸۰).
۷-۲- ضوابط و استانداردهای مربوط به خدمات آموزشی
با وجود اینکه سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور وظیفه ی ایجاد و احداث مراکز آموزشی و در حقیقت گسترش این فعالیت در سطح کشور را عهده دار است لکن بررسیهای انجام شده نشان می دهند که این سازمان در خصوص ارائه خدمات آموزشی در مقاطع مختلف فاقد هرگونه بسط مدون می باشد و تنها عامل منتخب در ارتباط با ارائه الگو جمعیت می باشد که به شرح زیر مورد ارزیابی قرار می گیرد:
الف- برای دبستان می توان الگوهای زیر را پیشنهاد کرد:
۱- احداث مدرسه ی ابتدایی ۵ کلاسه در روستاهای بالای ۱۰۰ خانوار در صورتی که حداقل ظرفیت این مدارس براساس استانداردهای موجود مدّ نظر مسئولان باشد.۲- احداث مدرسه ی ابتدایی ۲ کلاسه در روستاهای بین ۲۰ تا ۱۰۰ خانوار در صورتی که استفاده بهینه این مدارس مورد نظر مسئولان نباشد.
ب- برای مدرسه راهنمایی می توان الگوهای زیر را پیشنهاد کرد:
۱- احداث مدرسه راهنمایی در مراکز دهستانها به دلیل تحت پوشش داشتن روستاهای دهستان۲- احداث مدرسه راهنمایی ۳ کلاسه در روستاهای با حداقل جمعیت ۲۰۰ خانوار۳- احداث مدرسه ی راهنمایی ۳ کلاسه در مجموعه ی روستاهایی که حداقل جمعیت آنها ۲۰۰ خانوار باشد.
ج- برای دبیرستان می توان الگوهای زیر را پیشنهاد کرد:
۱- احداث دبیرستان در مراکز دهستان بدلیل تحت پوشش داشتن روستاهای دهستان۲- احداث دبیرستان ۴ کلاسه در روستاهای بالای ۵۰۰ خانوار۳- احداث دبیرستان در منظومه روستایی که حداقل مجموع جمعیت آنها برابر با ۵۰۰ خانوار باشد.
لازم به توضیح است که در نظر گرفتن دبیرستان دخترانه در مناطق روستایی کشور با توجه به الگوهای ارائه شده و دلایل فرهنگی صرفا در روستاهای بالای ۵۰۰ خانوار امکان پذیر است، لذا این نوع مراکز در منظومه های روستایی و یا مراکز دهستانها عملکرد مناسبی نخواهد داشت.
د- در ارتباط با هنرستانهای فنی و حرفه ایی، احداث این مراکز به علت بالا بودن پوشش جمعیتی آنها و نیز رده ی آنها که جز خدمات برتر محسوب می شوند، در مراکز بخش با جمعیت ۱۰۰۰ خانوار پیشنهاد می گردد. توضیح اینکه این مراکز در مناطقی که جایگاه تولیدی قابل توجهی در خصوص محصولات کشاورزی در سطح کشور دارند از اولویت بیشتری برخودار هستند، طبعاً اولویت اول در خصوص ایجاد هنرستانهای کشاورزی است (آسایش، ۱۳۸۳، ۲۵۹-۲۵۵).
۱-۷-۲- استانداردهای آموزشی و تعداد دانش آموزان در مدارس ابتدایی و راهنمایی
۱- مدارس ابتدایی با توجه به آخرین استانداردهای آموزشی به منظور صرفه جویی در نیروی انسانی و استفاده بهینه از امکانات موجود براساس جدول زیر درجه بندی می شوند.

مطلب مشابه :  سرمایه انسانی

جدول ۱-۲ -استانداردهای آموزشی و تعداددانش آموزان آنها در مدارس ابتدایی
درجه
تعداد دانش آموزان (نفر)
درجه ۱
۱ تا ۴۰
درجه۲
۴۱ تا ۷۰
درجه ۳

۷۱ تا ۱۲۰
درجه ۴
۱۲۱ تا ۱۹۵
درجه ۵
۱۹۶ تا ۳۰۰
درجه ۶
۳۰۱ تا ۴۳۵

اگر تعداد دانش آموزان یک روستا ۱۰ نفر باشند و آموزش و پرورش نتواند در آن روستا امکان آموزش را فراهم نماید، دانش آموزان تحت نظر نهضت سواد آموزی تحصیل خواهند نمود و اگر تعداد دانش آموزان بیشتر از ۱۰ نفر باشند، توسط یک نفر آموزگار به تحصیل می پردازد (وزارت آموزش و پرورش ، ۱۳۷۳).
۲- مدارس راهنمایی طبق آخرین استاندارد آموزشی براساس جدول زیر درجه بندی شده اند:
جدول ۲-۲- استانداردهای آموزشی و تعداد دانش آموزان آنها در مدارس راهنمایی
درجه
تعداد دانش آموزان (نفر)
درجه ۱
حداکثر ۱۲۰
درجه۲
۱۲۱ تا ۲۰۰
درجه ۳
۲۰۱ تا ۴۰۰
در این حالت باید روستایی را که دارای مناسب ترین حالت سهولت دسترسی برای سایر روستاهای مجموعه می باشد، به عنوان مرکز راه اندازی مدرسه راهنمایی انتخاب کرد (وزارت آموزش و پرورش، ۱۳۷۲).

جدول ۳-۲ استانداردها و ضوابط خدمات آموزشی در مناطق روستایی کشور

تأسیسات و تسهیلات
محل استقرار
آستانه جمعیتی
فاصله دسترسی (کیلومتر)
نحوه سرمایه گذاری

مرکزمنظومه
مرکزمجموعه
مرکز حوزه
آبادی مستقل
آبادی اقماری
فضاهای هموار
فضاهای ناهموار
فضاهای هموار
فضاهای ناهموار
دولتی
خصوصی
مشارکتی
مراکز آموزش قبل از دبستان
*
*
*
*
*
۱۵۰۰+
۱۰۰۰+


*
*
*
دبستان
*
*
*
*
*
۲۰۰+
۱۵۰+
۵/۲
۵/۲
*
*
*
مدرسه راهنمایی عادی
*
*
*
*
*
۱۵۰۰+
۱۰۰۰+
۳
۳
*
*
*
مدرسه راهنمایی مرکزی
*
*
*




۱۰
۷
*
_
*
مدرسه راهنمایی شبانه روزی
*
*
*






*
_
*
دبیرستان عادی
*
*
*
*

۳۵۰۰+
۲۵۰۰+
۸
۵
*
*
*
دبیرستان مرکزی
*
*





۲۰
۱۵
*


دبیرستان شبانه روزی
*
*







*


مراکز آموزش فنی و حرفه ای
*




۲۰۰۰۰+
۲۰۰۰۰+


*


کلاس نهضت سوادآموزی
*
*
*
*
*




*


منبع: (رضوانی، ۱۳۸۳، ۲۰۳)
۸-۲- مدرسه هوشمند
تعریف مدرسه هوشمند: مدرسه ایی است که در آن روند اجرای کلیه فرآیندها اعم از مدیریت، نظارت، کنترل، یاددهی- یادگیری، منابع آموزشی و کمک آموزشی، ارزشیابی، اسناد و امور دفتری، ارتباطات و مبانی توسعه آنها، مبتنی بر فاوا (فناوری اطلاعات و ارتباطات) و در جهت بهبود نظام آموزشی و تربیتی پژوهش محور طراحی شده است. درواقع مدرسه هوشمند

دیدگاهتان را بنویسید