جستجوی مقالات فارسی – تسطیح منابع نامحدود پروژه با در نظر گرفتن منابع متعدد و اهداف چندگانه

جستجوی مقالات فارسی – 
تسطیح منابع نامحدود پروژه با در نظر گرفتن منابع متعدد و اهداف چندگانه

 
چارچوب روش‌های تسطیح و تراز کردن منابع
تسطیح منابع به یکی از دو روش جابجایی و یا انقطاع انجام می گیرد. در هر دو روش فوق از شناوری فعالیت ها برای کاهش یا افزایش میزان منابع مورد نیاز در مدت معین استفاده می شود.
برای بسیاری از پروژه ها به دلیل مختلف ممکن است تاریخ تکمیل تعیین شده باشد یا رعایت زمان محاسبه شده از مسیر بحرانی مورد توجه برنامه ریزان پروژه باشد. در چنین مدل هایی در بررسی کلاسیک فرض می شود که میزان منابع نامحدود است و کوشش می شود که با برنامه ریزی مناسب فعالیت ها، منابع به روش بهینه ای مورد استفاده قرار بگیرند. در حقیقت هدف از این مدل ها، تعیین برنامه زمانبندی بهینه است به نحوی که با امکان پذیر نمودن اجرای پروژه در تاریخ تعیین شده، میزان اضافه هزینه در حداقل مقدار ممکن باشد (شیخی, ۱۳۹۰).
برای مدل ها و روش های برنامه ریزی منابع، به علت پیچیدگی های ناشی از روابط میان متغیرها یا پارامترهای مرتبط به هر یک از فعالیت های پروژه دسترسی به پاسخ های بهینه به سهولت فراهم نمی شود عموماً مدت اجرا، منابع مورد نیاز و شرایط اجرای یک فعالیت، متغیر ها و پارامترهای آن را تشکیل می دهند. هر قدر تعداد فعالیت های پروژه و منابعی که به برنامه ریزی (تسطیح یا تخصیص) می شوند کمتر باشد. تعداد ترکیبات و حالت هایی که باید برای یافتن راه حل و پاسخ بهینه بررسی و جستجو شدند کاهش می یابد، در نتیجه از پیچیدگی مسأله کاهش می یابد و احتمال پیدا کردن و رسیدن به راه حل بهینه افزایش می یابد. در حالیکه اگر تعداد فعالیت ها از حدود ۱۰۰ عدد و تعداد منابع از حدود ۵ نوع بیشتر شود تعداد ترکیبات و حالات قابل بررسی( بسته به موضوع ماهیت و اندازه پروژه و همچنین پیچیدگی شبکه) به حدی افزایش می یابد که یافتن راه حل بهینه و مطلوب حتی با استفاده از کامپیوتر امکان پذیر نیست به هر حال در این موارد زمان و هزینه اجرای کار برنامه ریزی منابع هم باید مورد توجه و ارزیابی قرار گیرد.
رویه ها، روش ها و الگوریتم های برنامه ریزی(تسطیح یاتخصیص) منابع از مفروضات معینی به شرح زیر پیروی می کند:
مقادیر، کیفیت و نوع منابع در طول اجرای فعالیت باید ثابت باشند.
فعالیت باید بطور مستمر در طول مدت اجرای پیش بینی شده اجرا شود.
زمانبندی (مجدد) فعالیت ها، برنامه ریزی منابع برای هر واحد زمانی، از ابتدا تا انتهای پروژه اجرا شود.
در مواردی که برای کاهش نقطه اوج با حداکثر سطح منابع ممکن است چندین فعالیت به یک منبع مشخص نیاز داشته باشند و تعداد آن منبع برای اجرای آن فعالیت ها کافی نباشد، برخی از فعالیت ها حق تقدم بالاتر پیدا می کنند.
در اینگونه موارد اولویت بندی فعالیت معمولاً بر اساس مدت زمان هر فعالیت، روی مسیر بحرانی بودن و عواملی نظیر این ها می باشد.
تسطیح منابع یکی از ابزارهای مهم در فرآیند زمانبندی پروژه ها می باشد. خروجی روش هایی مثل مسیر بحرانی با استفاده از تکنیک های تخصیص و تسطیح منابع یک برنامه زمانبندی کامل تر و واقعی تر خواهد بود.
به منظور بررسی وضعیت استفاده از منابع در یک پروژه از هیستوگرام منابع استفاده می شود. هیستوگرام منابع میزان مصرف منابع را در طول زمان اجرای پروژه نشان می دهد. اما این هیستوگرام می تواند با توجه به خروجی روش مسیر بحرانی و نیز میزان مصرف منابع توسط هر فعالیت و اجرای همزمان این فعالیت ها شکل های متفاوتی داشته باشد. در صورت استفاده از روش مسیر بحرانی برای زمان دهی به فعالیت ها وبدون توجه به تخصیص و تسطیح منابع با مشکلات زیر روبه رو می شویم:
تغییرات زیاد در سطح منابع مورد نیاز
عدم رعایت محدودیت های مربوط به ظرفیت منابع
حال، چارچوب و مفاهیم یک روش تجربی-منطقی را برای تسطیح یا تراز کردن منابع شرح می‌دهیم.
شکل ۳-۲-مثال تجربی تسطیح منابع
اعدادی که در بالای هر بردار نوشته شده است، تعداد منبع (کارگر ) مورد نیاز برای اجرای آن فعالیت را نشان می‌دهد. ما برای مشخص شدن فعالیت‌ها، از این اعداد ، به جای نام یا عنوان هر فعالیت هم استفاده کرده‌ایم. خطوط منقطعی که در انتهای هر فعالیت ترسیم شده است، آزادی عمل جمعی فعالیت‌ها را نشان می‌دهد. واحد زمان در شبکه و نمودار منبع کارگر ، روز است.
در نمودار منبع کارگر در شکل(۳-۲-الف)، نقطه اوج چیست و در چه مقطع زمانی قرار دارد؟چه فعالیت‌هایی در این مقطع زمانی در حال اجرا شده هستند؟ چه فعالیت‌هایی را باید جابجا کرد؟
نمودار منبع کارگر در روزهای سوم و چهارم یک نقطه اوج به تعداد ۲۴ نفر دارد. در این روزها ، فعالیت‌های ۷،۸ و ۹ در حال اجرا می‌باشند. برای کاستن از نقطه اوج نمودار باید زمان شروع این فعالیت‌ها را تغییر دهیم. یا به بیان دیگر ، آن‌ها را دوباره زمان بندی کنیم . فعالیت ۷، فعالیتی بحرانی است و نمی‌توان آن‌را دیرتر از روز سوم اجرا کرد.، زیرا به مدت اجرای پروژه افزوده خواهد شد. اما فعالیت‌های ۸ و ۹ هر دو غیر بحرانی هستند.و با تغییر زمان شروع هر یک از آن‌ها ، از مقدار اوج نمودار کاسته خواهد شد. فعالیت ۹ را با توجه به مقدار آزادی عمل جمعی آن و همچنین بیشتر بودن مقدار مورد نیاز آن از منبع مورد نظر (کارگر) به سمت راست حرکت می‌دهیم.
روش تراز کردن ویست (Wiest Leveling)
در روش ویست ، شبکه را شماره‌گذاری و زمان بندی کرده و سپس فعالیت‌ها را بر حسب شماره وقایع J مرتب کرده و مدت اجرای، منابع مورد نیاز ، ES و LS (زودترین و دیرترین زمان شروع) آن‌ها را در جدول برنامه‌ریزی و زمان بندی فعالیت‌های پروژه می‌نویسم . این روش دارای ۶ گام به شرح زیر است:
گام اول – تمام فعالیت‌ها را از زودترین زمان شروع آن‌ها برنامه ریزی یا زمان بندی کنید . تعداد منابع مورد نیاز هر فعالیت در هر واحد زمانی را بر روی شبکه مبتنی بر زمان پروژه بنویسید.
گام دوم – جمع مقادیر هر منبع در هر واحد زمانی از اجرای پروژه را محاسبه کنید و مقدار حداکثر هر منبع را بدست آورید. مقدار حداکثر مجاز منبع (Trigger Level) را کاهش یک واحد از مقدار حداکثر هر منبع به دست آورید.
گام سوم – اکنون سعی کنید با حفظ روابط فیزیکی-منطقی فعالیت‌ها، آن‌ها را دوباره طوری زمان بندی نمایید که مقدار حداکثر هر منبع در وضعیت جدید، از مقدار حداکثر مجاز که آن را M می‌نامیم، کمتر نشود. اگر مقدار حداکثر هر منبع در وضعیت جدید از M خود بیشتر شد، به گام چهارم بروید.
گام چهارم – فعالیت‌هایی را که در روزهای زوج اوج مقدار حداکثر منبع مورد نظر در حال اجرا هستند شناسایی کنید. نظیر آنچه که در مقدمه این قسمت عمل کردیم. این فعالیت‌ها را با شرط اینکه مدت اجرای پروژه افزایش نیابد، طوری زمان بندی کنید که مقدار حداکثر منبع نظر از M آن بیشتر نشود.
گام پنجم – کار زمان‌بندی بقیه فعالیت‌های پروژه را ادامه دهید و نمودار استفاده از منبع را برای هر یک از منابع مورد نظر ترسیم کنید. اگر در هنگام زمان بندی فعالیت‌ها ، نقاط اوج تازه‌ای پیدا شده به گام چهارم بروید. اگر توانستید تمام فعالیت‌ها را به خوبی زمان بندی کنید.یک واحد از حداکثر مجاز کم کنید و به گام سوم بروید. اگر زمان بندی مجدد فعالیت‌ها نتوانستید مقدار اوج هر منبع را از مقدار حداکثر مجاز آن(M) کمتر کنید. به برنامه زمانی یا وضعیت قبلی خود مراجعه کنید و سعی نمایید مقدار M را تا حد امکان کاهش دهید و برنامه زمانی نهایی را به دست آورید.
گام ششم – گام‌های بالا را به تعداد دفعاتی که از نظر محاسباتی امکان پذیر است تکرار کنید. به علت وجود شرایط انتخابی تصادفی در این گام‌ها ، بسیار امکان دارد که با هر بار اجرای این برنامه به نتایج متفاوتی دست یابیم. به هر حال ، برنامه زمانی مطلوب و بهینه ، آن برنامه ای است که هزینه منابع اجرایی آن کمتر باشد.
الگوریتم برگس (Burgess )
قدم‌های الگوریتم:
قدم ۱- فعالیتها را به ترتیب شماره گره پایانی و در صورتی که دو فعالیت دارای یک گره پایانی هستند به ترتیب ا فزایش شماره گره شروعی از بالا به پایین در جدول قرار دهید.
قدم ۲- از آ خرین فعالیت )پایین لیست( شروع نموده و فعالیت را به نحوی برنامه ریزی کنید که رابطه در آن حداقل باشد در صورتی که این رابطه در دو یا چند وضعیت مختلف حداقل باشد وضعیتی را انتخاب کنید که فعالیت از حداکثر شناوری خود استفاده کرده باشد.
قدم ۳- عملیات مربوط به قدم ۲ را به ترتیب برای سایر فعالیتها از پایین به بالا تکرار کنید.
قدم ۴- پس از آنکه تمامی فعالیتها برنامه‌ریزی شدند مجددا از پایین‌ترین فعالیت جدول، قدمهای ۲ و۳ را برای تمامی فعالیتها تکرار می‌کنیم. این روند را آنقدر ادامه می‌دهیم تا کاهش بیشتری در تابع Z ممکن نباشد.
مشکلات در سطح منابع مورد نیاز در طول پروژه
سیاست‌های کلی سازمان با توجه به جمیع جهات توانایی‌ها، امکانات، هدف‌ها و مأموریت‌ها و محدودیت‌های خود در نظر می‌گیرد، عبارتند از:
سیاست تخصیص نامحدود منابع (زمان معین و محدود برای اجرای پروژه).
سیاست تخصیص محدود منابع (زمان نامعین و نامحدود برای اجرای پروژه‌).
سیاست برنامه ریزی تخصیص نامحدود منابع
برخی از پروژه ها به علت اهمیت خاصی که اهداف و نتایج حاصل از اجرای آنها در سازمان دارند باید هرچه زودتر یا در مدت معینی خاتمه یابند. از این رو زمان اجرای این پروژه ها محدود یا معین و ثابت خواهد بود. مدیران در استفاده از منابع پروژه ها کم و بیش به طور نسبی محدودیت ندارند و برای تسریع یا جبران تأخیرهای پروژه باید مدت اجرای آن را کاهش دهند. اما در عین حال مدیر پروژه باید سعی کند افزایش هزینه های مستقیم اجرای پروژه را به حداقل مورد نیاز پروژه به استفاده از آنها عملاً محدود کند. در غیر اینصورت مسائل و مشکلات محدودیت ها و هزینه های ناشی از نبود یک برنامه مشخص و بهینه استفاده از منابع نه تنها هزینه اجرای پروژه را افزایش خواهد داد، بلکه سایر پروژه های سازمان را نیز از دستیابی به موقع به منابع مورد نیازشان محروم می سازند. استفاده نامطلوب از منابع، عدم دستیابی به اهداف تعیین شده را باعث می شود.
در این حالت از تسطیح منابع، هدف کم کردن میزان تغییرات در سطح منابع مورد نیاز در طول مدت اجرای پروژه می باشد. در این حالت میزان منابع در دسترس نامحدود در نظر گرفته می شود. زمان انتهای پروژه در این نوع از زمانبندی ثابت بوده(همان زمان انتهای پروژه حاصل از روش مسیر بحرانی) و تأخیر در زمان پروژه مجاز نمی باشد. به منظور ثابت نگه داشتن زمان انتهای پروژه تنها فعالیت های غیر بحرانی جابه جا می شوند. فعالیت های بحرانی ثابت می مانند. جابجایی فعالیت های غیر بحرانی نیز با توجه به شناوری موجود در شبکه پروژه و نیز هر یک از فعالیت ها انجام می شود (سعادت قره باغ, ۱۳۸۸).
سیاست برنامه ریزی تخصیص محدود منابع (زمان نامعین و نامحدود)
نتایج، محصولات و هدف‌های برخی از پروژه‌ها ، به ویژه حصول و دستیابی آن‌ها در زمان خاص و معینی ، برای سازمان مولد پروژه از اهمیت کمتری برخوردار است. از این رو ، سازمان و مدیریت طراز اول آن ، منابع محدود مشخصی را در اختیار مدیران این پروژه‌ها قرار می‌دهند. در واقع ، مدیران این گروه از پروژه‌ها در استفاده از منابع مورد نیاز پروژه محدود بوده و با همان مسائل و مشکلات و تنگناهای ناشی از نبود یا ضعف یک برنامه استفاده از مطلوب از منابع (که در قسمت قبل به آن‌ها اشاره شد) روبه رو هستند.
کمبود منابع اجرایی ، در بسیاری از پروژه‌ها ، مدت اجرای پروژه را افزایش می‌دهد. مدیران این دسته از پروژه‌ها باید بکوشند از طریق برنامه ریزی و تخصیص منابع(Resource Allocation) محدود پروژه ، علاوه بر حداقل نمودن افزایش هزینه های مستقیم ، تأخیر های بی مورد و افزایش مدت اجرای پروژه را نیز کاهش دهند. به بیان بهتر باید بکوشند تا هر چه ممکن است پروژه را زودتر به پایان برسانند.
مسائل بهینه سازی چند هدفه

این مطلب را هم بخوانید :
تجلی فرهنگ عامه در آثار محمود دولت آبادی- قسمت ۱۶

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.

مدیر سایت