تحلیل رابطه جوسازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران- قسمت ۷

تحلیل رابطه جوسازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران- قسمت ۷
  • اطاعات سازمانی[۴۳]: اطاعت سازمانی به معنی پذیرش ضرورت و مطلوبیت قانون های منطقی و مقررات سازمانی است که در شرح شغل ها و خط مشی های سازمان انعکاس می یابد. احترام به قوانین و دستوالعمل ها، متعهد بودن به اتمام کار در زمان مقرر و توجه کافی به کار بیانگر اطاعت است. حاصل این رفتار درونی کردن و پذیرش قوانین سازمانی، مقررات و رویه ها حتی در حالت عدم نظارت می باشد.

 

  • ابتکارات فردی[۴۴]: رفتار فرانقشی است که ماوراء حداقل نیازمندی های کلی مورد انتظار قرار دارد. نمونه هایی از چنین رفتارهایی شامل فعالیت های خلاقانه داوطلبانه و طراحی های نوآورانه برای بهبود وظیفه شخصی و یا عملکرد سازمانی است.
برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت tinoz.ir مراجعه کنید.

 

  • رفتار یا فضیلت مدنی [۴۵]: این رفتار از علاقه یا تعهد به سازمان ناشی می‌شود. نظارت بر محیط به منظور شناسایی فرصت ها و تهدیدات حتی با هزینه شخصی نمونه ای از این رفتار است.

 

  • توسعه خود [۴۶]: شامل رفتارهای داوطلبانه کارکنان به منظور بهبود دانش، مهارت ها و توانایی هایشان می باشد. ویژگی چنین رفتاری این است که یادگیری مجموعه جدیدی از مهارت ها به منظور توسعه دامنه مشارکت در سازمان انجام می گیرد.( پودساکوف، ۲۰۰۰، ص ۵۱۶).

 

۲-۳-۹-۲ نت میر [۴۷]

 

نت میر (۱۹۹۷) نیز رفتار شهروندی سازمانی را در قالب چهار دسته تقسیم بندی می نماید :

 

 

    1. جوانمردی

 

    1. آداب اجتماعی

 

    1. وجدان کاری

 

  1. نوع دوستی (Castro et al ,2004, 29p.30)

 

۲-۳-۹-۳ لیوبا ماکوزی[۴۸]

 

این محقق رفتار شهروندی سازمانی را به دو نوع تقسیم کرده است :

 

 

    1. یاری و کمک مثبت و فعال

 

  1. اجتناب از رفتارهایی که به همکاران و سازمان فرد لطمه وارد می‌کند (,Vigoda,2000,p.185 به نقل از مقیمی، ۱۳۸۴)

 

۲-۳-۹-۴ اسمیت

 

وی در خلال سال ۱۹۸۳ ابعاد رفتاری زیر را برای بعد «اطاعت و تبعیت پذیری عمومی» مطرح نموده است که به قرار زیر است :

 

 

    • حضور در محیط کاری فراتر از هنجارها و نرمهای پذیرفته شده.

 

    • اخطارها و تذکرات را در صورتی که افراد به آمدن یا حضور سر کار نباشند، افزایش دهید.

 

    • وقت شناسی

 

    • استراحت و مرخصی های غیر موجه و به دور از انصاف را ثبت و محاسبه کنید.

 

    • استراحت و مرخصی های فوق العاده را درخواست نکنید.

 

    • زمانهای غیر ضروری و بیرون از کار را محاسبه نکنید.

 

    • بیشترین زمان ارتباطات را به وسیله گفتگو های تلفن شخصی سپری نکنید.

 

  • وقت زیادی را در بحث و گفتگوهای دلخواه شخصی سپری نکنید.(زارعی متین و همکاران، ۱۳۸۵)

 

۲-۳-۹-۵ ارگان

 

شاید بتوان گفت که معتبرترین تقسیم بندی ارائه شده دربارۀ مولفه های رفتار شهروندی سازمانی توسط ارگان ارائه شده است که در تحقیقات مختلف مورد استفاده قرار گرفته است.این ابعاد عبارتند از :

 

 

    • آداب اجتماعی : رفتاری است که توجه به مشارکت در زندگی اجتماعی سازمانی را نشان می دهد.

 

    • نوع دوستی : عبارت است از کمک کردن به همکاران در عملکرد مربوط به وظایفشان (Castro et al ,2004,p.30).

 

    • وجدان کاری : رفتاری است که فراتر از الزامات تعیین شده بوسیله سازمان در محیط کار می باشد.

 

    • جوانمردی : عبارت است از تمایل به شکیبایی در مقابل مزاحمت های اجتناب ناپذیر و اجحافهای کاری بدون اینکه گله و شکایتی صورت گیرد.

 

  • نزاکت : این رفتار درباره اندیشیدن به این است که چطور اقدامات فرد بر دیگران تأثیر میگذارد. (Marckozy &Xin ,2004,p.3)

 

۲-۳-۹-۶ گراهام

 

وی با مرور نظریه های قدیم و جدید تعدادی از باورها و تمایلات رفتاری را مشخص کرد که با هم آنچه را تشکیل می دهند،که توسط اینکلز[۴۹] “ نشانه های شهروندی “ نام نهاده شده است، این نشانه های شهروندی عبارتند از :

 

 

    • اطاعت پذیری : به معنای احترام برای ساختارها و فرایند های منظم است، شهروند مسئول قدرت های قانونی را می شناسد و از آنها اطاعت می‌کند.

 

    • وفاداری : معنای اخلاقی فراتر از سعادت و خوشبختی شخصی را دارد. شهروند با وفا، به منافع و ارزش جامعه علاقه مند و به فکر رشد و بقای جامعه است و برای منافع عمومی داوطلبانه تلاش می‌کند.

 

  • مشارکت پذیری : به معنای مشارکت فعالانه و مسولانه در اداره جامعه از هر راه ممکن و در چارچوب قانون است. شهروند مسئول در خصوص موضوع هایی که در سرنوشت جامعه موثر هستند، آگاهی را با دیگران مبادله می‌کند. او به فرآیند اداره جامعه کمک می‌کند و دیگران را نیز تشویق میکند مانند وی عمل کنند.

 

۲-۳-۱۰ الگوهای دوگانه رفتار شهروندی سازمانی

 

البته در مورد مدلهای اصلی رفتار شهروندی سازمانی طبقه بندی دو گانه ای وجود دارد که به شرح ذیل می باشند:

 

 

    • الگوی اول رفتارهایی نظری OCBO که سازمانها به طور معمول و متداول از آن سود و منفعت می برند(یعنی حفاظت از داراییهای سازمان، ارتقاء اطاعت و تبعیت پذیری و وظیفه شناسی).

 

  • الگوی دوم رفتارهایی نظیر OCBI که افراد مشخص از آن سود میبرند و آن به شکل غیر مستقیم به عنوان ابزاری در جهت کمک به سازمان به کار می رود(یعنی رویکردهای کمک به کارکنان و همکاران جدید، دادن اطلاعات به همکاران) (Barksdale & Werner , 2001).

مدیر سایت