بررسی نقش و عملکرد سازمانهای بین المللی در هنجارسازی- قسمت ۱۵

بررسی نقش و عملکرد سازمانهای بین المللی در هنجارسازی- قسمت ۱۵

: طرح حق تعیین سرنوشت در منشور ملل متحد
در میثاق جامعه ملل نامی از حق تعیین سرنوشت برده نشد اما برای برخی سرزمینها نظام قیمومیت قرار داده شد. در حقیقت همانگونه که کمیته حقوقدانان جامعه ملل خاطر نشان نموده است، تعیین سرنوشت در دوران جامعه ملل، اصلی سیاسی بوده و به مقرره ای حقوقی تبدیل نشده است.
در مذاکرات دمبارتن اوکس و در پیش نویس منشور ملل متحد، نشانی از اشاره به حق تعیین سرنوشت دیده نمی شود و همچون میثاق جامعه ملل، منشور سازمان جدید نیز فاقد حق تعیین سرنوشت بود. در آوریل ۱۹۴۵٫ و در مذاکرات نهایی در سانفرانسیسکو با فشار دولت شوروی (که رسماً فاقد سرزمین مستعمره بود) و حمایت دول حاضر در کمیته اول (فیلیپین، مصر، اکراین، ایران، سوریه و یوگسلاوی) حق تعیین سرنوشت به عنوان یکی از اهداف منشور ملل متحد تعیین گردید.
بدین ترتیب منشور ملل متحد به عنوان یک معاهده چند جانبه، اولین سند الزام آور بین المللی است که از حق تعیین سرنوشت نام می برد و بدین ترتیب در این واقعیت تردیدی نیست که باید درج این اصل در منشور را نقطه عطفی در این خصوص تلقی نمود و سال ۱۹۴۵ را نقطه آغاز ورود حق و تعیین سرنوشت به حقوق موضوعه دانست.
الف : حق تعیین سرنوشت خارجی
روند وقایع در سال های بعد از ۱۹۴۵ به سویی کشیده شد که هدف تدوین کنندگان منشور و معنای مورد نظر آنان از این اصل به تدریج تغییریافت و معنایی از آن استنباط گردید که مورد نظر بنیان گذاران منشور نبود و در این ارتباط نقش مجمع عمومی سازمان ملل متحد بسیار مهم و تاثیر گذار بوده است.
لازم به ذکر است که در منشور ملل متحد سه فصل به موضوع سرزمین های فاقد حاکمیت اختصاص داده شد. در واقع، منشور، سرزمین های فاقد حاکمیت را به دو دسته تقسیم کرده و برای هرکدام ترتیبات خاصی را مقرر نموده است:
الف- سرزمین های تحت قیمومیت
ب- سرزمین های غیر خودمختار
سرزمین های تحت قیمومت دارای سازوکار نظارتی خاصی هستند. شرایط اداره این سرزمین ها مطابق قرارداد قیمومت خواهد بود و شورای قیمومت براساس ماده ۸۷ منشور اقدامات نظارتی خاص خود را انجام خواهد داد. اما سرزمین های غیر خودمختار فاقد نظام نظارتی خاص هستند و ملل متحد نظارت بر اداره این سرزمین ها را به شورای قیمومت نسپرده است. درا ین قسمت هر دو نوع سرزمین های فوق الذکر مورد مطالعه و بررسی قرار می گیرد و سپس اقداماتی را که مجمع عمومی سازمان ملل متحد در جهت توسعه مکانیسم نظارتی بر اداره این سرزمینها و توسعه حق تعیین سرنوشت نسبت به آنها انجام داده است را مطالعه خواهیم کرد.
۱- سرزمین های تحت قیمومت
در کنفرانس مسکو رهبران متفقین توافق نمودند که سرزمین های مستعمره دشمن تحت کنترل ملل متحد قرار داده شود و در کنفرانس یالتا نیز توافق شد که نظام قیمومت در مورد سرزمین هایی اعمال شود که فهرست آنها متعاقباً در ماده ۷۷ منشور درج گردید:
«۱- نظام قیمومت شامل سرزمین هایی می شود که در ردیف های ذیل قرار دارند و ممکن است به موجب قراردادهای قیمومت تحت این نظام درآیند:
الف- سرزمین هایی که اکنون تحت وصایت هستند.
ب- سرزمین هایی که ممکن است در نتیجه جنگ جهانی دوم از کشورهای دشمن مجزا گردد.
ج- سرزمین هایی که به میل و اراده کشورهای مسئول اداره آنها تحت این نظام قرار داده شود.

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت jemo.ir مراجعه نمایید.

 

مدیر سایت