بررسی عناصر حماسی در اشعار قاآنی- قسمت ۶۰

بررسی عناصر حماسی در اشعار قاآنی- قسمت ۶۰

خون زشفق برگشاد همچو خروزان

 

 

۶۶۰/۹
چند نکته در این بیت قابل تأمل است. یکی ترکیب زال خور است که در ابتدای مصراع اول آمده است؛ خور به معنی خورشید و زال خور یعنی خورشیدی که مانند زال است. در واقع شاعر خورشید را به زال تشبیه کرده است وجه شبه این تشبیه شاید به دلیل سپید موی بودن زال باشد. در این بیت نام دو شخصیت آمده است یکی زال و دیگری خروزان. نکته‌ی جالب توجه این است که قاآنی بسیارزیاد مسلط به نام و شناخت شخصیت های مختلف تاریخ بوده است و این از استفاده کردن نام خروزان در این بیت مشهود است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نه هر که تیر و کمان بر گرفت و گرز و کمند بوقعه گردد زال و بحمله گردد سام

 

۵۶۲/۱۷
نیز:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

صاحبا صدرا حدیثی طرفه دارم گوش کن زار و پژمان زال زر را دوش دیدم در منام

 

۵۳۷/۱۸
۳-۳-۱۰- سهراب
«سهراب پسر رستم از تهمینه دخترشاه سمنگان که به دست رستم کشته شد.» (فردوسی، ۱۳۷۵: ۲۶۰۳)
«سهراب به فرماندهی لشکریان تورانی به جنگ ایران آمد و با رستم در حالی که یکدیگر را نمی شناختند جنگید و به دست او کشته شد.» (دهخدا، ۱۳۷۷: ۱۳۸۵۶)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کنار افق از شفق گشت رنگین چو پهلوی سهراب از تیغ رستم

 

۵۲۹/۲
این بیت که در آغاز مدح صدراعظم آمده است، در وصف برآمدن صبح است. شاعر به زیبایی توانسته است صبح شدن که با سرخ شدن چند لحظه ای آسمان همراه است را به دریده شدن پهلوی سهراب تشبیه کند و چنین می گوید کنار افق از سرخی آسمان رنگین شد مانند سرخی پهلوی سهراب از تیغ رستم است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کی با تن سهراب کند خنجر رستم کاری که کند با دلم آن خنجر مژگان

 

۸۷۲/۴
مضمون این بیت عاشقانه است.شاعر کاری که خنجر مژگان معشوق با دلش کرده است را در مقام مقایسه با زخم تن سهراب از تیغ رستم قرار می دهد و زخم دل خود را بسیار فراتر و کاری تر از زخم تن سهراب می داند.
اما نکته ای که در این بیت و غالب ابیاتی که نام سهراب در آنها آمده، وجود دارد این است که معمولاً دارند تنها به کشته و زخمی شدن او توسط رستم اشاره می کند و این شاید به لحاظ تأثیرگذاری شگرف و زیاد این تراژدی باشد.

مدیر سایت