اعتماد سازمانی

دانلود پایان نامه

د سازمانی۹ مدیران و کارکنان به شغل و سازمانشان می باشد که با توجه به اهمیت تعهد و تأثیر آن در عملکرد سازمان و افراد، لازم است که بیشتر مورد مطالعه قرار گیرد و رابطه آن با دیگر متغیرها بررسی گردد( طهماسبی،۱۳۹۱).
تعهد سازمانی از متغیر های مهم سازمانی است که عبارت است از نگرش های مثبت و منفی افراد به کل سازمان(نه شغل ) که در آن مشغول به کارند. این متغیر را می توان به طور اختصار، اعتقاد به ارزش ها و اهداف سازمان، احساس وفاداری به سازمان، تمایل قلبی و احساس نیاز به ماندن در سازمان تعریف کرد(پدرام نیا، ۱۳۹۱).
تعهد سازمانی یک نگرش و یک حالت روانی است که نشان‌دهنده تمایل نیاز و الزام جهت ادامه فعالیت در یک سازمان است. همچنین تعهد سازمانی با بسیاری از رفتارهای کارکنان مرتبط است. کولورسون معتقد است در سال‌های اخیر، تعهد کارکنان نیروی موفقیت یک سازمان به شمار می‌رود. از این رو نگرش‌های کارکنان در زمینه کار و سازمان برای مدیران ضروری به نظر می‌رسد. و در این میان تعهد سازمانی توجه زیادی را به خود جلب کرده است که محور توجه پژوهشگران بوده و موضوع فرا تحلیل‌های زیادی قرار گرفته است(هومن، ۱۳۸۹).
در پژوهش‌های مختلف نشان داده شده است که عوامل متعددی در افزایش و یا کاهش تعهد افراد نسبت به سازمان مؤثرند که ازجمله می‌توان به اعتماد سازمانی اشاره نمود(همتی،۱۳۹۲).
برخی از تحقیقات نشان داده اند که اعتماد سازمانی باعث می شود افراد در روابط اجتماعی خود با دیگران هرگونه بدگمانی را کنار گذاشته و روابط صمیمانه ای را برقرار کنند، که بدون اعتماد چنین روابطی تشکیل نمیگردد زمانی که سطح اعتماد در سازمان بالاست، کارمندان احساس اطمینان به رهبری سازمان را پیدا می کنند و آن را عملاً نشان می دهند(میرزایی، ۱۳۸۸).
از طرفی در برخی از منابع ذکر گردیده است که اعتماد سازمانی۱۰یک عنصر مهم در تعیین عملکرد کارکنان و تعهد آنها نسبت به سازمان می باشد، اعضای سازمان ها تلاش می کنند تا اعتماد سازمانی را افزایش دهند زیرا تاثیرات مثبت زیادی بر کارکنان دارد و بر اثربخشی و کارآیی سازمان می افزاید ( لاسچینگر۱۱،۲۰۰۰).
اطلاعات پایه ای درباره میزان نمره متغیرهای مورد مطالعه یعنی هوش اخلاقی و تعهد و اعتماد سازمانی در بین کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت وجود ندارد یعنی در واقع تحقیقی تاکنون با این عنوان در بین این مخاطبان صورت نگرفته است، از طرفی چگونگی رابطه و بود یا نبود رابطه بین این متغیرها نیز در بین کارکنان مشخص نیست. در صورتی که اگر اطلاعات پایه ای ذکر شده وجود داشته باشد مدیران سطوح عالی و میانی دانشگاه آزاد اسلامی به خصوص در واحد مرودشت می توانند تصمیمات بهینه تری برای ارتقایوضعیت این متغیرها اتخاذ نمایند. هر چند در سازمان های دیگر چنین تحقیقاتی صورت گرفته است برای مثال در تحقیق همتی در سال ۱۳۹۲ نشان داده شده است که اخلاق اسلامی کار و اعتماد سازمانی با تعهد سازمانی رابطه دارد، در تحقیق حاضر نیز محقق بر آن بوده که بررسی نماید که آیا نتایج این تحقیق به کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت نیز قابل تعمیم است یا خیر؟ و همچنین مشخص نماید که بین هوش اخلاقی با تعهد و اعتماد سازمانی کارکنان دانشگاه چگونه و به چه میزان رابطه وجود دارد؟

اهمیت و ضرورت پژوهش
برای اینکه جامعه ای سالم و کارآمد داشته باشیم تا افراد در آن سرشار از شور و نشاط، همراه با هدف و انگیزه باشند، فراهم کردن امکانات لازم و ایجاد فضای سالم و عاری از هرگونه مشکلات رفتاری، ضروری است. برای رسیدن به این هدف، ضروری است که برنامه های اصولی در زمینه ی سلامت جسمی و روانی و اخلاقی از افراد جامعه از سطح کودکی تا دوره ی نوجوانی به عمل آید(آراسته،۱۳۹۰).
در جهان معاصر، این واقعیت تلخ، انکارناپذیر است که در فرهنگ های به ظاهر پیشرفته ی امروزی نه تنها خبری از تربیت حقیقی و برنامه ی انسان سازی و اخلاق نیست، بلکه به علّت ضعف و شکست در این عرصه، حتّی کسی به فکر آن هم نیست. گوئی تمام آمال و آرزوهای نویسندگان مدینه ی فاضله در عصر ما تحقق یافته و انسان به کمال نوعی خود نائل آمده است. با این وصف نگاهی به اوضاع جوامع بشری نشان می دهد که آنچه قبل از همه به دست فراموشی سپرده شده است، تربیت اخلاقی و معنوی انسان است. تمامی نابسامانی های موجود در سطح جهانی و انواع گرفتاری هایی که بشریت امروزه با آن دست به گریبان است، همگی ناشی از غفلت انسان از امر”تربیت” و سازندگی روحی و اخلاقی خویش است(سادات،۱۳۸۰).
در شرایط کنونی رعایت نشدن برخی معیارهای اخلاقی، نگرانی های زیادی را در بخش های دولتی و غیر دولتی بوجود آورده است. سقوط معیارهای رفتاری پژوهشگران را وا داشته تا در جستجوی مبناهای نظری در این رابطه بوده تا بتوانند مسیر مناسب اجرایی آن را فراهم سازند. لذا یکی از عمده ترین دغدغه های مدیران کار آمد در سطوح مختلف، چگونگی ایجاد بسترهای مناسب برای عوامل انسانی شاغل در تمام حرفه هاست تا آن ها با حس مسئولیت و تعهد کامل به مسائل در جامعه و حرفه ی خود به کار بپردازند(تولایی، ۱۳۸۸).
اهمیت و طرح موضوع اخلاق به ویژه هوش اخلاقی، از جهات مختلف در عصر جدید احساس می شود یکی از این ضرورت ها در عرصه ی انسان شناسی توجّه به بُعد معنوی و اخلاقی انسان از دیدگاه دانشمندان به ویژه کارشناسان سازمان جهانی بهداشت است که اخی
راً انسان را موجودی زیستی روانی، اجتماعی و معنوی اخلاقی تعریف می کند(بذر افشان،۱۳۹۰).
همچنین دانشگاه ها بیش از سایر سازمان ها با نیروی انسانی در ارتباط و عهده دار تأمین و تربیت نیروی انسانی متخصص می باشند. بنابراین دانشگاه نیازمند فضایی است که در آن کارکنان، اعضای هیأت علمی، مدیران و دانشجویان افرادی مسئولیت پذیر، دلسوز، درستکار و به طور کلّی اخلاقی بار آیند و با تکیه بر انرژی درونی خود و با تلاش، از شکست نهراسند و آن را پلی برای رسیدن به پیروزی بدانند باید باور داشت مدیران دانشگاه و مدیریت منابع و امکانات لازم مسئولیت اداری دانشگاه را به عهده دارند، اوّلین کسانی هستند که با رفتار، گفتار و کردار خود اصول اخلاقی را در سازمان رواج می دهند و تأثیر بسزایی بر اعمال یکدیگر دارند(اخلاقی بناری و همکاران، ۱۳۷۳).
تعهد یکی از ارکان اصلی اخلاق در هر جامعه است. به همین دلیل، این مفهوم، اهمیت محوری در تمام نظریه های اخلاق دارد(یقین‌لو به نقل از صمدی و مهدوی‌خو، ۱۳۸۸).
از طرفی، سازمان‌هایی که اعضایی با سطوح تعهد سازمانی بالاتری دارند معمولاً از عملکرد بالاتری برخوردارند. توجه زیاد به تعهد سازمانی از این موضوع ناشی می‌شود که رابطه‌ی آن با ترک خدمت، منفی است و چنین استنباط می‌شود که احتمال اینکه کارکنان متعهد سازمان را ترک کنند کمتر است تا کارکنانی که نسبت به سازمان تعهدی ندارند(طراویان، ۱۳۸۵).
همچنین در این ‌باره، استرون۱۲(۱۹۹۸) با جمع‌بندی نتایج حاصل از برخی تحقیقات بیان می‌دارد که هر چه فرد در شغل محوله دارای سطح بالاتری از مسئولیت بوده، استقلال داشته و شغل مورد علاقه و غیر تکراری باشد، تعهد سازمانی نیرومندتری را ابراز می‌دارد؛ در عوض فرصت‌های ترفیع شغلی کمتر، تنش بیشتر و ابهام شغلی، میزان تعهد سازمانی را نزد افراد تضعیف می‌نماید، همچنین هر چه فرد امکان یافتن شغل مطلوب‌تر و برتر از شغل کنونی خود را داشته باشد، تعهد سازمانی تضعیف می‌شود(گل‌پرور و عریضی‌سامانی، ۱۳۸۵).
یکی از راه‌ های ایجاد تعهد در سازمان، اعتماد می‌باشد. اعتماد یکی از مؤلفه ‌هایی است که با استفاده از آن جوّ سازمان کنترل شده و سپس افراد را به سمت تحقق اهداف سازمان تشویق نموده و نهایتاً منجر به افزایش تعهد سازمانی می‌شود. در مورد ارتباط اعتماد سازمانی با سایر متغیرهای سازمان می‌نویسند: اعتماد سازمانی باعث سهیم شدن همه‌ی افراد در اطلاعات سازمانی، تعهد سازمانی، تعهد به انجام تصمیم، رفتار شهروندی سازمانی، رضایت شغلی، رضایت مدیریت، مبادلات رهبر- عضو و توجه به ماندن در سازمان خواهد شد( بیجیلسما و کوپمن۱۳ به نقل از فرهنگ و همکاران، ۱۳۹۰).
محققان دیگری همانند کارال و اینکپن۱۴،(۲۰۰۲)؛ گارسیا-کانال، دئارت، کریادو و لانزا۱۵،(۲۰۰۲) نیز بیان می‌کنند که اعتماد، پیش‌بین مهمی از عملکرد مثبت درون روابط بین سازمانی است(اشجع و همکاران، ۱۳۸۸).
با توجه به نقش موثری که نیروی انسانی در روند توسعه دانشگاه ها دارند، این پژوهش می تواند علاوه بر اینکه بستر مناسبی برای پژوهش های بیشتر فراهم نماید، میزان آگاهی مدیران بخشهای مختلف دانشگاه را نسبت به ارتباط این سه متغیر بر عملکرد و رفتار کارکنان بالا برده و بر دانش آنها در این خصوص بیافزاید. چرا که یکی از عوامل عمده ناکارآمدی سازمانها به خصوص دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت عدم اطلاع و نداشتن دانش لازم مدیران در خصوص مسائل روانشناختی مدیریت کارکنان است. لذا امید است که نتایج کاربردی این پژوهش، بتواند در افزایش ابعاد هوش اخلاقی، تعهد و اعتماد سازمانی کارکنان مؤثر واقع شود.

اهداف پژوهش:
هدف کلی:
تبیین رابطه هوش اخلاقی با تعهد سازمانی و اعتماد سازمانی در بین کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت است.
اهداف فرعی پژوهش:
تبیین رابطه ابعاد هوش اخلاقی با ابعاد تعهد سازمانی.
تبیین رابطه ابعاد هوش اخلاقی با ابعاد اعتماد سازمانی.
پیش بینی تعهد سازمانی و اعتماد سازمانی از طریق ابعاد هوش اخلاقی.

فرضیه های پژوهش
فرضیه اصلی :
بین هوش اخلاقی با تعهد سازمانی و اعتماد سازمانی کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت رابطه وجود دارد.
فرضیات فرعی:
فرضیه اول : بین ابعاد هوش اخلاقی با ابعاد تعهد سازمانی رابطه وجود دارد.
فرضیه دوم : بین ابعاد هوش اخلاقی با ابعاد اعتماد سازمانی رابطه وجود دارد.
فرضیه سوم: ابعاد هوش اخلاقی قادر به پیش بینی تعهد سازمانی و اعتماد سازمانی می باشد.

تعاریف نظری و عملیاتی :
تعاریف نظری:
هوش اخلاقی:
نخستین بار اصطلاح هوش اخلاقی توسط بوربا وارد روانشناسی شد. وی هوش اخلاقی را ظرفیت و توانایی درک درست از خلاف، داشتن اعتقادات اخلاقی قوی و عمل به آنها و رفتار در جهت صحیح و درست تعریف می کند(بوربا،۲۰۰۵، به نقل از مختاری پور و سیادت، ۱۳۸۸).
هوش اخلاقی شامل هفت فضیلت اساسی است:
همدلی۱۶: همدردی با مردم و درک نگرانی های آنها.
وجدان۱۷: شناخت راه درست و محترمانه رفتار کردن و عمل کردن مطابق آن.
خوشتن پنداری۱۸: مهار کردن افکار و اعمال خود بگونه ای که هر گونه فشار داخلی یا خارجی را متوقف سازیم و به شیوه ای عمل کنید که آن را درست می دانید و احساس می کنید درست است.

احترام: قائل شدن ارزش برای دیگران از طریق رفتار کردن با آنها به شیوه ای احترام آمیز و با ملاحظات.
مهربانی: نشان دادن علاقه به رفاه و احساسات دیگران.
بردباری: احترام گذاشتن به حقوق همه ی مردم، حتی آنان که باور ها و رفتارهایشان با ما تفاوت دارد.
انصاف: انتخاب این که فرد با سعه ی صدر باشد و عادلانه و غیر مغرضانه رفتار کند(بوربا،۲۰۰۵).
تعهد سازمانی:
تعهد سازمانی به عنوان باور قاطع افراد در پذیرش ارزش ها و اهداف سازمان و تمایل به تلاش بیشتر و حفظ عضویت در سازمان معرفی شده است که دارای سه نوع تعهد به شرح: تعهد عاطفی، تعهد مستمر و تعهد هنجاری می باشد(آلن و مایر ،۲۰۰۴).

اعتماد سازمانی:
اعتماد سازمانی سازه ای است که احساس اطمینان و حمایت یک فرد از مدیرش را شرح می دهد و بطور کلی می توان گفت اعتماد سازمانی سطحی از اطمینان است که یک فرد نسبت به دیگری برای انجام عادلانه امور دارد. اعتماد سازمانی عبارت است از سطحی از شایستگی یا اطمینانی که هر فرد در دیگر افراد سازمان و رهبر سازمان برای انجام امور می بیند. ابعاد اعتماد سازمانی در دو سطح اعتماد بین فردی و اعتماد سیستمی باشد. اعتماد بین فردی۱۹: جزئی از اعتماد سازمانی است که به اعتمادی اشاره می کند که در بین افراد شامل همکاران، مدیر و زیر دستان می باشد. اعتماد سیستمی۲۰: جزئی از اعتماد سازمانی است که اشاره می کند به اعتماد در سطح کلان که می تواند متغیر های سازمانی مثل ساختار، سیاست ها و فرهنگ سازمان باشد(پری۲۱، ۲۰۰۷).
تعاریف عملیاتی:
هوش اخلاقی: میزان نمره ای است که فرد از پرسشنامه هوش اخلاقی لنیک، کیل (۲۰۰۵) بدست آورده است.
تعهد سازمانی: میزان نمره است که فرد از پرسشنامه تعهد سازمانی آلن و می یر(۱۹۹۱) بدست آورده است.
اعتماد سازمانی: میزان نمره ای است که هر فرد از پرسشنامه اعتماد سازمانی بیه۲۲(۲۰۰۲) بدست آورده است.

فصل دوم
ادبیات و پیشینه پژوهش

این فصل شامل سه بخش است: بخش اوّل مبانی نظری پژوهش که شامل مبانی نظری هوش اخلاقی، تعهد سازمانی و اعتماد سازمانی می باشد. بخش دوم، پیشینه ی مرتبط با پژوهش، که در

پاسخی بگذارید